آخرین بهروزرسانی در 2024-04-19 توسط فاطمه نیازی
طب سوزنی(Acupuncture) یک درمان مکمل مبتنی بر طب سنتی چینی (TCM) است. منشا آن در چین است و بیش از 2500 سال است که وجود دارد. از طب سوزنی برای متعادل کردن جریان انرژی استفاده می شود که به عنوان نیروی حیات، یا نقاط چی نیز شناخته می شود. نقاط چی در مسیرهایی در بدن شما جریان دارد. هدف از طب سوزنی رفع انسدادهای انرژی و متعادل کردن جریان انرژی است که به تنظیم سلامت روانی، ذهنی و جسمی کمک می کند.

در طب سوزنی نقاط خاصی در بدن با نفوذ سوزن های فلزی نازک به پوست تحریک می شود. این سوزن ها دارای لبه گرد هستند تا پوست را برش ندهند. تحریک این نقاط در بدن بر اعصاب، ماهیچه ها و بافت همبند شما تأثیر می گذارد.از طب سوزنی علاوه بر درمان درد برای ارتقای سلامت کلی بدن و کاهش استرس استفاده می شود.
طب سوزنی همچنین می تواند برای درمان طیف وسیعی از شرایط استفاده شود، از جمله:
- آلرژی
- اضطراب و افسردگی
- تهوع و استفراغ ناشی از شیمی درمانی و پس از عمل
- درد دندان
- سردرد و میگرن
- فشار خون بالا
- بیخوابی
- درد زایمان
- دردهای قاعدگی و PMS
- گردن درد
- آرتروز
- اختلالات تنفسی
متخصصان و پزشکان دارای مجوز طب سوزنی مجاز به انجام طب سوزنی هستند. متخصصین کایروپراکتیک(Chiropractic) مجاز به انجام طب سوزنی هستند.
فهرست مطالب
سوزن طب سوزنی
سوزن های طب سوزنی از یک شفت و یک دسته تشکیل شده است. شفت به طور کلی فولاد ضد زنگ است که گاهی اوقات با سیلیکون پوشش داده می شود. و دسته ها ممکن است فلزی یا پلاستیکی باشند.
گزارشهایی وجود دارد مبنی بر اینکه قطعات سیلیکون ممکن است پوشش سطح را بشکند و (از لحاظ نظری) واکنشهای جسم خارجی را تحریک کند، اما این خطری است که برای همه سوزنهای زیرپوستی با پوشش سیلیکونی و ابزار جراحی، نه فقط سوزنهای طب سوزنی، رایج است.
بیشتر بدانید: بهترین مرکز درمان میوپاتی در ایران کجاست؟

نوک سوزن دارای یک نمایه گرد است (به طور سنتی به مخروط کاج تشبیه می شود). به نظر می رسد که این کار کمتر آسیب زا باشد – الیاف بافت را از هم جدا می کند اما آنها را برش نمی دهد – اما اگر سوزن یا بیمار حرکت کند، می تواند به عروق خونی، اعصاب و سایر ساختارها آسیب برساند. سوزن مدرن با استاندارد بالایی تولید می شود، اما گاهی اوقات نوک آن کند یا قلاب می شود، یا دسته محکم به شفت متصل نمی شود. چنین سوزن هایی باید به محض مشاهده مشکل رد شوند.
طب سوزنی و درمان کمر درد
درد پشت به خصوص کمردرد یکی از مشکلات شایع است. طب سوزنی یک فیزیوتراپی باستانی چینی و روشی محبوب و کاملا بدون نقص برای کاهش این درد است.
طب سوزنی چگونه به کمردرد کمک می کند؟
طب سوزنی روش درمانی سنتی مبتنی بر ایده انرژی در بدن است. در طب سوزنی در نقاط فشار مختلف بدن و از طریق پوست سوزن قرار داده می شود. سوزن ها ایجاد درد، آسیب یا ناراحتی نمی کنند. یک متخصص طب سوزنی حرفه ای نقاط انرژی (یا “چی” در طب چینی) را برای درمان هدف قرار می دهد. به این نقاط مریدین(meridian) گفته می شود که برخی از آنها برای اعصاب و ماهیچه های دردناک پشت مفید هستند.
چند نقطه چی وجود دارد که یک متخصص طب سوزنی برای درمان کمر درد روی آنها تمرکز کند برخی از نقاط طب سوزنی برای کمردرد عبارتند از:
- نقاط پشت زانو
- نقاط پا
- نقاط پایین کمر
- نقاط دست
- نقاط باسن
- نقاط معده
نقاط مربوط به کمردرد فوقانی (که به آن کمردرد قفسه سینه نیز گفته می شود) معمولاً متفاوت است. این نقاط در سر، گردن، شانه ها و قسمت بالایی پشت یافت می شوند.
با تحریک این نقاط، قسمت هایی از سیستم عصبی نیز برای تسکین درد تحریک می شود. طب سوزنی همچنین می تواند باعث تسکین درد سایر مشکلات عصبی عضلانی مشابهی شود که گزینه های زیادی برای درمان درد آنها وجود ندارد.
دردهایی مانند:
- سردرد
- فیبرومیالژیا(Fibromyalgia)
- درد اسکلتی عضلانی
- بهبودی پس از جراحی
- سیاتیک
- TMJ (اختلال مفصل گیجگاهی فکی)
آیا طب سوزنی پشتوانه علمی دارد؟
نحوه درمان کمر درد با طب سوزنی به طور کامل مشخص نشده است. اما، چند راه وجود دارد که نشان می دهد طب سوزنی در درمان کمردرد موثر است:
- سیستم عصبی را تحریک می کند. نقاط ماشه ای(Trigger Point) تحریک شده توسط طب سوزنی می توانند مواد شیمیایی را از نخاع، ماهیچه ها و مغز آزاد کنند. برخی از این موارد می توانند به طور طبیعی تسکین دهنده درد باشند.
- مواد شیمیایی شبه افیونی تولید شده در بدن را آزاد می کند. مطابق با نظریه فوق، طب سوزنی ممکن است مواد شیمیایی تسکین دهنده درد را آزاد کند. این مواد شیمیایی به طور طبیعی در بدن وجود دارند و خواص مشابهی با مسکن های مخدر دارند. (هیدروکودون یا مورفین نمونه هایی از آنها هستند.)
- انتقال دهنده های عصبی را آزاد می کند. هورمونهایی که پیامهایی را ارسال میکنند که مکانیسمهای روشن یا خاموش پایانههای عصبی مختلف را تنظیم میکنند. طب سوزنی ممکن است نقاطی را تحریک کند که درد را از بین ببرد.
- انرژی الکترومغناطیسی را در بدن تحریک می کند. این انرژی ها میتوانند به سرعت بدن برای کنترل درد، از جمله ترشح اندورفین، کمک کنند.
صرف نظر از نحوه عملکرد طب سوزنی، آزمایشاتی که روی طب سوزنی برای درمان کمردرد انجام شده است نتایج عالی با عوارض جانبی بسیار کمی را نشان داده است.

برخی از تحقیقات سال 2012 یک منبع معتبر شامل بررسی تقریباً 20000 فرد مبتلا به درد مزمن بود. این افراد با سه نوع روش درمان طب سوزنی، درمانهای آزمایشی، و بدون هیچ درمانی آزمایش شدند. افرادی که با طب سوزنی واقعی درمان شدند، 50 درصد درد مزمن شان بهبود یافت.
دو بررسی مشابه در سال 2013 نشان داد که طب سوزنی به عنوان یک درمان موفقیت آمیز بسیار مورد علاقه است. درمانی که به طور خاص برای کمردرد مزمن بود.
یکی از این مطالعات نشان داد که طب سوزنی می تواند بهتر از اکثر داروهای ضد درد باشد. مطالعه دیگر نشان داد که موفقیت به محدودیت های خاصی در نحوه اجرای درمان بستگی دارد.
طب سوزنی یک روش و درمانی ایمن است در صورتی که به یک متخصص طب سوزنی حرفه ای مراجعه کنید.
افرادی که طب سوزنی انجام داده اند، گاهی اوقات درد، کبودی و خونریزی جزئی را در محل های سوراخ گزارش می کنند. این عوارض باید طی چند روز از بین برود. همچنین خطر چندانی برای سلامت بدن ندارد.
اگر باردار هستید، انواع خاصی از طب سوزنی می تواند زایمان را تحریک کند. از قبل با پزشک طب سوزنی در مورد بارداری صحبت کنید.
اگر داروهای رقیق کننده خون مصرف می کنید یا دچار اختلال خونریزی هستید، طب سوزنی خطراتی برای سلامتی به همراه دارد. قبل از درمان حتماً در مورد مشکلات و داروهای خود با پزشک صحبت کنید. خونریزی ممکن است در طول درمان اتفاق بیفتد، اگرچه این اتفاق نادر است.
سوزن ها باید استریل و یکبار مصرف باشند. اما بعد از هر جلسه درمان محل های سوراخ را تمیز نگه دارید تا از خطر عفونت جلوگیری کنید. اگر به یک متخصص آموزش دیده مراجعه کنید، خطر عفونت اندک است.
نحوه انجام طب سوزنی برای کمردرد
اگر می خواهید طب سوزنی را برای تسکین کمردرد امتحان کنید، ابتدا با بهترین متخصص طب سوزنی صحبت کنید و مطمئن شوید که طب سوزنی بهترین درمان کمر درد برای شما است.
بحث هزینه هم مطرح است. یک جلسه می تواند از حدود 2 میلیون تومان متغیر باشد و بسیاری از طرح های بیمه درمانی آن را پوشش نمی دهند.
از اینکه بهترین متخصص طب سوزنی را انتخاب کرده اید مطمئن شوید. یک متخصص طب سوزنی باید آموزش، مجوز و گواهینامه مناسب برای اجرای درمان های ایمن داشته باشد.
به خاطر داشته باشید که با یک جلسه درمان طب سوزنی درد کمر از بین نمی رود. طبق گفته بیماران درد خیلی کمتر می شود، برای درمان کامل به تعداد دفعات طولانی مدت نیاز خواهید داشت. طب سوزنی معمولاً درمان های متعددی را در طول زمان برای بهترین نتیجه انجام می دهد.
حتی اگر اولین جلسه شما موفقیت آمیز بود، جلسات بیشتری را برنامه ریزی کنید. همچنین، انتظار داشته باشید که درد عود کند و وقتی درد عود کرد جلسه دیگری را تنظیم کنید.
بیشتر افراد ممکن است یک جلسه درمان هفتگی سرمایه گذاری کنند تا زمانی که بهبودی را تجربه کنند. پس از آن، آنها شروع به برنامه ریزی جلسات با فاصله بیشتر از هم می کنند، مانند یک هفته در میان، سپس ماهانه.
درمان دیسک کمر با طب سنتی
اثربخشی طب سوزنی و درمان های مختلف توسط مطالعات بسیاری نشان داده شده است.
اگر برای درمان کمر درد خود به طب سنتی فکر کرده اید، ایده خوبی است: مطالعات موسسه تحقیقات بهداشت Kaiser Permanente واشنگتن نشان می دهد که طب سوزنی روش درمانی عالی برای کمر درد است. در یک تحقیق بزرگ، محققان KPWHRI دریافتند که طب سوزنی از روش های معمولی درمان کمردرد به تنهایی برای کمک به افراد مبتلا به کمردرد مزمن موثرتر است.
تحقیقات بسیاری نشان داده است که طب سوزنی تقریباً به اندازه سایر روش های درمانی که برای کمردرد مزمن مؤثر است مفید بوده. درآزمایشات شبیه سازی شده طب سنتی ، طب سنتی بدون نفوذ سوزن به پوست به همان اندازه طب سوزنی سوزنی تأثیرگذار است.
از آنجایی که طب سوزنی شبیهسازی شده کمردرد را تسکین داد، به نظر میرسد که این مزیت نه نیاز به تنظیم محل سوزنهای طب سوزنی برای یک بیمار خاص دارد و نه قرار دادن سوزن در پوست. محقق ارشد این مطالعه، می گوید: «ما دقیقاً نمی دانیم که چرا افراد با استفاده از طب سوزنی شبیه سازی شده، کمردرد را تسکین می دهند.
“از لحاظ تاریخی، برخی از انواع طب سوزنی از سوزن های غیر نافذ استفاده می کردند. چنین درمان هایی ممکن است شامل اثرات فیزیولوژیکی باشد که تفاوت بالینی ایجاد می کند.” یا ممکن است همه چیز در مورد ارتباط ذهن و بدن باشد. او گفت: “شاید زمینه ای که افراد تحت درمان قرار می گیرند اثراتی داشته باشد که مهمتر از اثرات مکانیکی باشد.”
مطالعات دیگر نشان میدهد که یوگا، کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی و درمان شناختی رفتاری نیز میتوانند به پیشگیری یا تسکین کمردرد کمک کنند. تحقیقات در حال انجام به ما بیشتر در مورد بهترین روش درمان کمردرد می گوید. دانشمندان به مطالعه طب سوزنی، تای چی و سایر راه حل های سلامت مکمل و یکپارچه برای کمردرد و سایر انواع درد ادامه می دهند.
آناتومی ستون فقرات و کمردرد
قسمت پشت بدن از ستون فقرات و رباط ها، تاندون ها و ماهیچه های مرتبط تشکیل شده است. همچنین به عنوان ستون فقرات شناخته می شود، ستون فقرات بالغ بر 24 استخوان روی هم به نام مهره تشکیل شده است. بین مهرهها دیسکهای اسفنجی وجود دارد که استخوانها و رباطها را در جای خود نگه میدارند.
ستون فقرات طناب نخاعی را احاطه کرده و از آن محافظت میکند، که یک دسته طولانی از اعصاب است که از مغز به دنبالچه میرود و پیامهایی را از مغز به سراسر بدن میفرستد.

نواحی اصلی ستون فقرات کدامند؟
ستون فقرات دارای سه ناحیه است:
- ستون فقرات گردنی از هفت مهره در بالای ستون فقرات تشکیل شده است. سر شما را پشتیبانی می کند و به شما امکان می دهد گردن خود را خم کنید و بچرخانید.
- ستون فقرات قفسه سینه شامل 12 مهره در قسمت بالایی و میانی پشت شما می شود. به دنده های شما متصل می شود تا به قسمت بالایی بدن شما ثبات بدهد.
- ستون فقرات کمری شامل مهره های باقی مانده در قسمت پایین کمر شما می شود و به خم شدن و چرخش شما کمک می کند. تحرک بسیار بیشتری نسبت به ستون فقرات قفسه سینه دارد، بنابراین بیشتر در معرض آسیب و آسیب ناشی از حرکات روزمره است.
انواع کمردرد
در اینجا نگاهی به برخی از رایج ترین انواع و علل کمردرد می اندازیم.

1. احساس گرفتگی یا درد
گرفتگی عضلات ممکن است در هر سه ناحیه ستون فقرات رخ دهند. گرفتگی در عضلاتی که گردن را کنترل می کنند و به شانه ها متصل می شوند، اغلب باعث درد ستون فقرات گردنی می شوند. تنش در این عضلات می تواند منجر به سردرد شود. فشار بیش از حد به این ماهیچه ها در حین ورزش (مانند کشش) یا سایر فعالیت هایی که عضلات گردن را درگیر می کند، می تواند آنها را سفت و منقبض کند.
درد عضله میانی یا پایین کمر اغلب ناشی از کشیدگی یا آسیب به ماهیچه ها و رباط های ستون فقرات سینه ای یا کمری است. چرخش بیش از حد یا خیلی سریع می تواند به قسمت میانی یا پایین کمر فشار وارد کند، در حالی که افزایش وزن یا بارداری می تواند فشار بیش از حد بر این ناحیه وارد کند. اگر عضلات مرکزی بدن شما ضعیف هستند یا وضعیت بدنی ضعیفی دارید، ممکن است عضلات پشت خود را مجبور به جبران کنید.
آسیب های عضلانی کمر اغلب در اثر ورزش، تصادف یا فشار بیش از حد ایجاد می شود. به عنوان مثال، بلند کردن اجسام سنگین می تواند به راحتی کمر را تحت فشار قرار دهد. علاوه بر این، این ماهیچهها بیشتر دچار اسپاسم میشوند و باعث درد شدید و ناتوانکننده میشوند.
استراحت و ماساژ می تواند به شل شدن ماهیچه های کشیده یا منقبض کمک کند.
2. درد ناگهانی و شدید
درد شدید، سوزش یا سوزن سوزن شدن معمولاً مربوط به یک عصب تحت فشار یا تحریک شده در ستون فقرات است. درد عصبی از طناب نخاعی دور می شود و مسیر عصب را دنبال می کند، بنابراین درد عصبی از ناحیه گردن ممکن است احساس کند که به سمت شانه یا بازوی شما شلیک می کند.
درد یا سوزش در ناحیه کمر و باسن که سیاتیک نامیده میشود، به دلیل فشار روی عصب سیاتیک است که از باسن و پایین پشت یا کنار ساق پا عبور میکند.
شرایط متعددی ممکن است اعصاب را تحریک کند. تنگی ستون فقرات به باریک شدن ستون فقرات، اغلب در گردن یا کمر، گفته می شود که به نخاع فشار وارد می کند. استئوآرتریت همچنین می تواند منجر به تنگی نخاع شود.
3. درد، بی حسی یا ضعف مداوم
هر یک از اینها ممکن است به دلیل فشار بر عصب ناشی از فتق دیسک باشد. همچنین به عنوان دیسک لغزیده شناخته می شود، فتق دیسک زمانی رخ می دهد که قسمت بالشتکی دیسک از ناحیه ضعیف شده عبور کند.
اسپوندیلولیستزیس(Spondylolisthesis)، وضعیتی که در آن مهرهای در ستون فقرات روی استخوان زیر آن به جلو میلغزد، میتواند هر یک از علائم ذکر شده در بالا را در قسمت پایین کمر یا پایین ساق پا همراه با سفتی در همسترینگ و باسن ایجاد کند.
4. درد متناوب که با فعالیت بدتر می شود
کمردرد التهابی که در اثر التهاب در مفاصل ستون فقرات ایجاد می شود، می تواند در طول روز بیاید و از بین برود و ممکن است با ورزش یا فعالیت احساس بدتر شود. دراز کشیدن ممکن است به تسکین درد کمک کند.
کمردرد التهابی اغلب با اسپوندیلیت آنکیلوزان، یک بیماری التهابی است که میتواند باعث جوش خوردن برخی از مهرهها شود.
علل دیگر عبارتند از بیماری های خود ایمنی و عفونت ها.
شکستگی های فشاری مهره ها نیز ممکن است باعث درد شود. آنها معمولا در افرادی که پوکی استخوان دارند، وضعیتی که باعث ضعیف شدن و شکننده شدن استخوان ها می شود، رخ می دهد.
سایر علل کمردرد به ویژه در ناحیه کمر می تواند شامل عفونت کلیه، سنگ کلیه، اندومتریوز و تومورها باشد.
درمان کمردرد در منزل
تغییرات ساده در شیوه زندگی می تواند به پیشگیری از کمردرد، از جمله حرکات کششی و سایر ورزش ها کمک کند.
دلایل بالقوه زیادی برای کمردرد وجود دارد، و راه های زیادی برای کمک به تسکین آن وجود دارد. اگر درد شما شدید یا طولانی است، به پزشک خود مراجعه کنید تا موارد جدی را بررسی کرده و درمان مناسب را پیدا کنید.
بیشتر بخوانید: درمان دیسک کمر در منزل
بهترین دکتر طب سوزنی در تهران
بهترین دکتر طب سوزنی یک پزشک متخصص است که می تواند بیماران را با استفاده از روش های غیرجراحی درمان کند. این پزشک می تواند در مواردی مانند دردهای عضلانی، اسکلتی، مفصلی، اختلالات ستون فقرات، کمردرد، گردن درد، شانه منجمد، آرتروز زانو، کوکسیکس، اختلالات حافظه و … به بیماران کمک کند. از جمله بهترین دکتر طب فیزیکی و توانبخشی تهران می توان به موارد زیر اشاره کرد:
دکتر شهربانو کاظمی
دکتر شهربانو کاظمی دارای بورد تخصصی طب فیزیکی و توانبخشی هستند و بیش از ۲۳ سال سابقه کار دارند. ایشان در زمینه های درمان دردهای عضلانی، اسکلتی، مفصلی، ستون فقرات، کمردرد، گردندرد، شانه منجمد، آرتروز زانو، کوکسیکس و تجویز کفی منیپولیشن فعالیت می کنند. ایشان مطب در منطقه مرزداران دارند و می توانید از طریق سایت های نوبت دهی آنلاین با آنها تماس بگیرید.
دکتر مهسا موسوی
دکتر مهسا موسوی دارای از دیگر متخصصان طب فیزیکی و توانبخشی در تهران هستند که تجربه و مهارت بالایی در این زمینه دارند. برای رزور نوبت و تماس با بهترین دکتر طب فیزیکی و توانبخشی با شماره 02144927197 تماس بگیرید. دکتر مهسا موسوی همچنین در مرکز ویستان نیز فعالیت دارند.
دکتر شبنم رفیع زاده
ایشان دارای بورد تخصصی مغز و اعصاب و مدرک تکمیلی اختلالات حافظه از دانشگاه علوم پزشکی تهران هستند و بیش از ۱۰ سال سابقه کار دارند. دکتر شبنم رفیع زاده در زمینه های تشخیص و درمان اختلالات مغز و سیستم عصبی، بیماری آلزایمر، اسکلروز جانبی آمیوتروفیک، ضربه مغزی، صرع، میگرن، ام اس، پارکینسون، الکتروانسفالوگرافی، مطالعات هدایت عصبی و الکترومیوگرافی، سوراخ کمری، طب سوزنی و لاغری فعالیت می کنند.
بیشتر بخوانید:


