درمان دیسک کمر در منزل+ 5 حرکت ورزشی درمان دیسک کمر

آخرین به‌روزرسانی در 2024-04-19 توسط فاطمه نیازی

بیماری دیسک کمر به دلیل تغییر در ساختار دیسک نرمال ایجاد می شود. بیشتر اوقات، بیماری دیسک کمر در نتیجه افزایش سن و پاره شدن طبیعی دیسک رخ

می دهد. گاهی اوقات، آسیب شدید می تواند باعث فتق دیسک طبیعی شود. همچنین آسیب ممکن است باعث بدتر شدن فتق دیسک شود.

دیسک ها بالشتک های میان مهره های ستون فقرات هستند. بیست و پنج دیسک به عنوان ضربه گیر از مهره ها محافظت میکنند و همچنین به ستون فقرات و حرکت کردن کمک می کنند.

دیسک ها دارای سه بخش اصلی هستند: بخش داخلی به نام هسته پالپوزوس(Nucleus pulposus). قسمت بیرونی به نام آنولوس فیبروزوس(annulus fibrosus)

و صفحات انتهایی، ساخته شده از غضروف.دیسک ها بسیار نزدیک به نخاع و ریشه های عصبی قرار دارند.طناب نخاعی توسط مهره احاطه شده است.

ریشه های عصبی از طناب نخاعی منشعب می شوند، از سوراخ های مهره ها عبور می کنند و به سایر قسمت های بدن امتداد می یابند.

دیسک‌های ستون فقرات در قسمت پایین کمر نقش مهمی دارند و به عنوان ضربه‌گیر بین مهره‌ها عمل می‌کنند، از قسمت بالایی بدن پشتیبانی می‌کنند و طیف وسیعی از حرکت­ها در جهت های مختلف را پوشش می‌دهند.

دیسک کمر پاره شده یعنی چی؟

اگر دیسک کمر دچار پارگی یا قطعی شود و مقداری از مواد داخلی آن نشت کند، به سرعت از حالت عادی به تشدید عصب تبدیل شده و باعث ایجاد کمردرد و احتمالاً درد و علائم عصبی در پا میشود و فرد دچار فتق دیسک یا عارضه دیسک کمر می شود.

ستون فقرات از 33 مهره تشکیل شده است که با دیسک های اسفنجی از هم جدا می­شوند.

ستون فقرات به 4 ناحیه تقسیم می شود:

• ستون فقرات گردنی: 7 مهره اول که در گردن قرار دارند
• ستون فقرات سینه ای: 12 مهره بعدی که در ناحیه قفسه سینه قرار دارند
• ستون فقرات کمری: 5 مهره بعدی که در قسمت پایین کمر قرار دارند
• ستون فقرات خاجی: پایین ترین 5 مهره، که در زیر کمر قرار دارد، همچنین 4 مهره در پایین که استخوان دنبالچه (دنباله) را تشکیل می دهند.
• ستون فقرات کمری از 5 بخش استخوانی در ناحیه کمر تشکیل شده است که در آن بیماری دیسک کمر رخ می دهد.

بیشتر بدانید: بهترین مرکز درمان میوپاتی در ایران کجاست؟

فتق دیسک

فتق دیسک (که دیسک برآمده یا دیسک فشرده نیز نامیده می شود) زمانی رخ می دهد که یکی از دیسک ها از وضعیت طبیعی خود خارج شود. به طور خاص، هسته پالپوزوس، قسمت داخلی، به فیبروز حلقوی، قسمت بیرونی فشار می آورد. هنگامی که این اتفاق می افتد، نخاع و ریشه های عصبی ممکن است تحت تأثیر قرار گیرند.

این وضعیت اغلب نتیجه ساییدگی و پارگی طبیعی مرتبط با افزایش سن است که به عنوان فتق دیسک یا همان دیسک کمر نیز شناخته می شود. فتق دیسک ممکن است در اثر تصادف یا آسیب به کمر ایجاد شود. صدمات جزئی یا حرکات ساده نیز ممکن است منجر به فتق دیسک شود.

فتق دیسک بیشتر در قسمت تحتانی کمر (کمر) و به دنبال آن گردن (نخ مهره های گردنی) شایع است، اما می تواند در هر نقطه از ستون فقرات رخ دهد.

با افزایش سن، دیسک بین مهره ای ممکن است مایع خود را از دست داده و خشک شود. با این اتفاق، دیسک اسفنجی (که بین قسمت های استخوانی ستون فقرات قرار دارد و به عنوان یک ضربه گیر عمل می کند) فشرده می شود. این ممکن است منجر به شکستگی حلقه بیرونی شود و هسته یا داخل حلقه بیرون بزند که به آن بیرون زدگی دیسک کمر گفته می شود.

با ادامه پاره شدن دیسک، یا با فشار مداوم بر ستون فقرات، هسته پالپوس داخلی ممکن است در واقع از حلقه پاره شود. این یک پارگی دیسک یا فتق است. سپس تکه های مواد دیسک می توانند روی ریشه های عصبی واقع در پشت فضای دیسک فشار بیاورند و باعث درد، ضعف، بی حسی یا تغییر در حس شود.

بیشتر فتق‌های دیسک کمر در قسمت تحتانی ستون فقرات کمری، به‌ویژه بین مهره‌های چهارم و پنجم کمری و بین مهره پنجم کمری و مهره اول خاجی اتفاق می‌افتد.

علت بیماری دیسک کمر چیست؟

بیماری دیسک کمر به دلیل تغییر در ساختار دیسک نرمال ایجاد می شود. بیشتر اوقات، دیسک در نتیجه افزایش سن و پاره شدن طبیعی دیسک رخ می دهد. گاهی اوقات، آسیب شدید می تواند باعث فتق دیسک طبیعی شود. همچنین آسیب ممکن است باعث بدتر شدن فتق دیسک شود.

علائم بیماری دیسک کمر چیست؟

علائم بیماری دیسک کمر بسته به محل فتق دیسک و اینکه کدام ریشه عصبی به آن فشار می آورد متفاوت است.

موارد زیر شایع ترین علائم بیماری دیسک کمر هستند:

•     کمر درد مداوم که ممکن است با حرکت، سرفه، عطسه یا ایستادن برای مدت طولانی بدتر شود
•     اسپاسم عضلات پشت
•     سیاتیک – دردی که از پشت یا باسن شروع می شود و از پائین پا به ساق پا یا داخل پا می رسد.
•     ضعف عضلانی در پاها
• ها بی حسی در پا یا پاها
•     کاهش رفلکس در زانو یا مچ پا
•     تغییرات در عملکرد مثانه یا روده

علائم بیماری دیسک کمر ممکن است شبیه سایر شرایط یا مشکلات پزشکی باشد. همیشه برای تشخیص به پزشک خود مراجعه کنید.

درمان درمان پارگی دیسک کمر بدون عمل

به طور معمول، درمان محافظه کارانه، اولین خط درمان برای مدیریت دیسک کمر است. که شامل ترکیبی از موارد زیر می­باشد:

•     استراحت
•     آموزش مکانیک مناسب بدن (برای کمک به کاهش احتمال بدتر شدن درد یا آسیب به دیسک)
•     فیزیوتراپی، که ممکن است شامل اولتراسوند، ماساژ، تهویه و برنامه های ورزشی باشد
•     کنترل وزن
•     استفاده از تکیه گاه کمری ساکرال
•     داروی کنترل درد و شل کردن عضلات

اگر انجام موارد بالا موفق نبود ، ممکن است برای برداشتن فتق دیسک به جراحی نیاز داشته باشید. جراحی تحت بیهوشی کامل انجام می شود. جراح برشی در ناحیه کمر بر روی ناحیه ای که فتق دیسک دارد ایجاد می کند. ممکن است مقداری از استخوان پشت ستون فقرات برای دسترسی به دیسک برداشته شود. جراح قسمت فتق دیسک و هر قطعه شل اضافی را از فضای دیسک خارج می کند.

پس از جراحی، ممکن است برای جلوگیری از فتق دیسک دیگر، برای چند هفته در حین بهبودی از فعالیت محدود شوید. جراح در مورد هرگونه محدودیت با شما صحبت خواهد کرد.

جراحی فقط برای تعداد کمی از افراد مبتلا به بیماری فتق دیسک توصیه می شود. ممکن است زمانی مناسب باشد که فرد همچنان درد شدید یا بدتر یا علائم عصبی داشته باشد. هر دو روش جراحی کم تهاجمی و باز وجود دارد.

تزریق ستون فقرات نیز یک گزینه غیر جراحی است که برای تسکین درد کوتاه مدت دیسک کمر توصیه می­شوند. اکثر افراد با درمان محافظه کارانه از درد و سایر علائم تسکین می یابند.

دیسک کمر و مهره 4 و 5

بیرون زدگی و فتق دیسک در قسمت تحتانی کمر بیشتر در مهره های 4 و 5 دیده می شود. مهره 4 و 5 در در خط کمربند قرار دارد و مسئول 95% حرکات خمشی یا پیچشی مربوط به کمر است.. مهره 4 و 5 به دلیل فشار بیش از حدی که در معرض آن است، اغلب محلی برای برآمدگی دیسک ستون فقرات است. در این مطلب مهره های 4 و 5 ستون فقرات را با جزئیات توضیح می دهیم. این مطلب به شما کمک می کند تا وضعیت خود را درک کرده و بدانید که چگونه می توانید بدون نیاز به جراحی یا تزریق هیچ دارویی بهبود پیدا کنید.

یکی از رایج ترین دلایل کمردرد مزمن و حاد مهره های 4 و 5 ستون فقرات است. برآمدگی مهره های 4 و 5 در دیسک می تواند با برخورد اعصابی که به پاها می ریزد، علائمی شبیه سیاتیک ایجاد کند. گرفتگی عصب می تواند ناشی از لیز خوردن دیسک باشد. برآمدگی دیسک مهره های 4 و 5 می‌تواند باعث مشکلات شدید سلامتی مانند ناتوانی جنسی و مشکلات زایمان شود.

همچنین می تواند منجر به ناباروری، از دست دادن یا کنترل روده یا مثانه، فلج یک یا هر دو پا و یا حتی مرگ شود. به دلیل خارهای استخوانی (اسپوندیلوز=SPONDYLOSIS) یا ضخیم شدن رباط (هیپرتروفی لیگامنتوم فلاووم=Ligamentum flavum hypertrophy) یا تنگی کانال نخاعی ستون فقرات کمری، مهره های 4 و 5 ممکن است دچار فشردگی عصب شوند.

مشکلات رایج در مهره های 4 و 5 ستون فقرات

مهره های 4 و 5 پایین ترین مهره­های ستون فقرات کمری هستند. بخش حرکتی مهره های 4 و 5 ستون فقرات همراه با دیسک بین مهره ای، مفاصل، اعصاب و بافت های نرم، عملکردهای مختلفی از جمله پشتیبانی قسمت فوقانی بدن و امکان حرکت بدن در جهات مختلف را ارائه می دهد.

به دلیل عملکرد باربری سنگین و دامنه انعطاف پذیری گسترده، بخش حرکتی مهره های 4 و5 ممکن است در مقایسه با سایر بخش های کمری بیشتر مستعد ایجاد درد ناشی از آسیب و/یا تغییرات دژنراتیو باشد.

برخی علل شایع کمر درد:

1.     شرایط عضلانی و رباطی
2.     اختلالات مفاصل فاست یا ستون فقرات
3.     دیسک لغزنده
4.     اسپوندیلولیستزیس (Spondylolisthesis)
5.     اسپوندیلوز(Spondylosis)
6.     تنگی کانال نخاعی
7.     تنگی سوراخ
8. بیماری های عضلانی و رباط در مهره های 4و5

صدمات، اختلالات و آسیب رباط فلاووم همگی مسائل رایجی هستند که می توانند باعث نگرانی شوند. مشکلات مهره های 4 و5  رایج است. تقریباً همه افراد بالای 40 سال را تحت تأثیر قرار می دهند. با این حال، داشتن مشکلات عضلانی یا رباط کافی نیست.

آسیب به ماهیچه ها یا رباط ها می تواند باعث کمردرد شود لیگامنتوم فلاووم(Ligamentum flavum) به رباطی اطلاق می شود که ویژگی های عضلانی دارد. یعنی خاصیت انقباضی دارد. آسیب به لیگامنتوم فلاووم باعث هیپرتروفی در لیگامنتوم فلاووم می شود.

مدت زمان ترمیم پارگی دیسک کمر

به طور کلی درد دیسک کمر ظرف چندین هفته بهبود می یابد. زمان بهبودی فتق دیسک بستگی به ماهیت دقیق آسیب و علائم دارد و می تواند از چند روز تا چند ماه طول بکشد. زمان بهبودی به عواملی مانند میزان فعالیت و سن بستگی دارد. در برخی موارد، دیسک کمر ممکن است تا چند ماه طول بکشد تا به طور کامل بهبود یابد، اما گاهی اوقات ممکن است علائم خیلی زودتر برطرف شوند.

5 تمرین کلیدی برای دیسک کمر

ورزش ملایم بخشی از درمان فتق دیسک است. 5 تمرین زیر میتواند به درد دیسک کمر شما کمک بسیاری کند:

همچنین داشتن اطلاعات بیشتر در مورد فتق دیسک به طور کلی ممکن است برای شما مفید باشد.

این 5 تمرین عبارتند از:

1. کشش کمر ایستاده
2. ردیف ایستاده با نوار مقاومت
3. مستعد روی آرنج
4. ژست کبرا
5. بسیج عصب سیاتیک

برای بهترین نتیجه گیری از این تمرینات، باید 3 تا 5 بار در هفته به مدت 3 هفته انجام دهید.

تمرین 1: کشش کمر ایستاده

چرا مفید است: به کاهش فشار روی دیسک های پشت شما کمک می کند.

مراحل:

1-بایستید

2-دست های خود را روی باسن خود قرار دهید

3-به آرامی باسن را به سمت جلو فشار دهید تا قسمت پایین کمر شما کشیده شود

4- 2-3ثانیه نگه دارید

5- در مجموع 10 بار تکرار کنید

تمرین 2: ایستاده با نوار مقاومتی (بند الاستیک ویژه)

چرا مفید است: می تواند به کاهش درد کمک کند.

مراحل:

 1-نوار را به چیزی ثابت مانند دستگیره در یا پایه راه پله وصل کنید.

2- بایستید و پاهای خود را به اندازه عرض باسن باز کنید و زانوهای خود را کمی خم کنید. انتهای باند را با هر دو دست خود بگیرید.

3-باند را به سمت خود بکشید و آرنج خود را خم کنید. سعی کنید ساعد خود را موازی با زمین نگه دارید.

 4- 10 بار تکرار کنید. چند لحظه استراحت کنید، سپس 10 بار دیگر تکرار کنید.

تمرین 3: مستعد روی آرنج

چرا مفید است: به تنظیم مجدد دیسک ها کمک می کند.

مراحل:

 1-روی شکم خود دراز بکشید.

 2- دست های خود را روی زمین نزدیک شانه های خود قرار دهید.

3-فشار دهید، کمر و شانه های خود را بالا بیاورید. ساعد خود را روی زمین نگه دارید

4-این وضعیت را به مدت 30 ثانیه نگه دارید.

5-5تا 10 بار تکرار کنید.

تمرین 4: ژست کبرا

چرا مفید است: می توانید از حالت مستعد آرنج به ژست کبرا، یک ژست محبوب یوگا داشته باشید.

مهم: ژست کبرا یک نسخه پیشرفته از آرنج های مستعد است. اگر نمی‌توانید روی آرنج‌های مستعد تمرین کنید، این تمرین را انجام ندهید.

مراحل:

 1-روی شکم خود دراز بکشید و هر دو دست خود را روی زمین نزدیک سینه خود قرار دهید. به آرامی هر دو دست را صاف کنید تا سر، سینه و شانه های شما از زمین خارج شوند.

 2 -10ثانیه نگه دارید.

3-سر، سینه و شانه های خود را پایین بیاورید.

4 -5تا 10 بار تکرار کنید.

تمرین 5: بسیج عصب سیاتیک

مراحل:

1-روی یک صندلی نشسته و بازوها را کنار خود قرار داده، زانوها را خم کرده و پاها را روی زمین قرار دهید.

 2- با قرار دادن چانه روی سینه گردن خود را خم کنید و در قسمت بالاتنه به جلو خم شوید.

3- در حالی که سینه و گردن خود را دراز کرده اید، به آرامی یک پا را تا جایی که می توانید صاف کنید، در حالی که مچ پای خود را خم می­کنید.

توجه: ممکن است نتوانید به طور کامل پای خود را بدون درد یا علائم دیگر صاف کنید.

4- به موقعیت شروع بازگردید.

5- شما باید 2 ست 10 تایی را در سمت آسیب دیده این تمرین را انجام دهید.

تمرینات مختلفی برای کمک به کمردرد ناشی از فتق دیسک وجود دارد. ما 5 مورد موثر را ارائه دادیم. همچنین، ممکن است راه های دیگری را برای انجام این تمرینات بشناسید.

علائم فتق دیسک چیست؟

علائم فتق دیسک متفاوت است و به موقعیت دیسک، درجه فتق و میزان آسیب دیدگی ستون فقرات بستگی دارد.

دیسک ممکن است روی ریشه های عصبی مجاور (عصب تحت فشار) یا نخاع فشار بیاورد و علائم ایجاد کند. ممکن است فرد علائمی نداشته باشد یا علائم خفیف، متوسط ​​یا شدید داشته باشد.

علائم فتق دیسک در ستون فقرات کمری ممکن است شامل سیاتیک (که رادیکولوپاتی کمری نیز نامیده می شود) یا بی حسی، ضعف، یا سوزن سوزن شدن یا سایر احساسات در ساق یا پا باشد. درد در ناحیه کمر یا باسن؛ و درد در ساق و پا. علائم فتق دیسک در ستون فقرات گردنی مشابه است، اما گردن، بازو و دست را تحت تاثیر قرار می دهد.

فردی که دچار مشکل دیسک در قسمت پایین کمر است ممکن است در خم شدن کمر به جلو و بدتر شدن درد هنگام نشستن یا زور زدن یا حرکات ناگهانی (مانند سرفه، عطسه) دچار مشکل شود.

دیسک کمر و سیاتیک

دیسک های بین مهره ای بین مهره ها در جلوی ستون فقرات قرار دارند و به عنوان ضربه گیر عمل می کنند. دیسک ها دو جزء دارند و اغلب با یک دونات ژله ای مقایسه می شوند. قسمت بیرونی دیسک حلقه نامیده می شود و از حلقه هایی از بافت فیبری مانند تایر تشکیل شده است. قسمت داخلی دیسک کمر را هسته می نامند. مولکول های پروتئین در هسته، مایعی را جذب می کنند که به عنوان یک بالشتک یا ضربه گیر بین مهره ها عمل می کند.

فتق دیسک به این معنی است که مقداری از مواد هسته ای که در مرکز دیسک قرار دارند از طریق پارگی یا شکاف در حلقه بیرونی از دیسک خارج شده اند. اغلب نقص حلقوی در پشت دیسک است و مواد هسته به کانال نخاعی می ریزد و می تواند ریشه عصبی را فشرده یا تحریک کند و در نتیجه سیاتیک ایجاد شود که به معنی درد پا است. سیاتیک یک نوع درد بسیار شدید ساق پا است. مردم اغلب می گویند که این بدتر از سنگ کلیه یا زایمان است.

اکثر افراد مبتلا به فتق دیسک شروع ناگهانی درد شدید پا را تجربه می کنند. در بیشتر موارد هیچ آسیب یا رویداد خاصی که باعث فتق دیسک شود وجود ندارد. این می تواند در افراد با هر شکل و اندازه رخ دهد و افرادی را که مشاغل پشت میزی دارند به همان اندازه افرادی که دارای کار فیزیکی هستند، تحت تاثیر قرار دهد. بیشتر در افراد بین 20 تا 50 سال دیده می شود. برخی افراد قبل از شروع پا درد دوره ای از کمردرد را تجربه می کنند که احتمالاً به دلیل پارگی قسمت بیرونی دیسک است.

میزان درد پا به این بستگی دارد که کدام دیسک فتق شده است، که تعیین می کند کدام ریشه عصبی آسیب دیده است. رایج ترین مهره هایی که در آن فتق دیسک اتفاق می افتد، پایین ترین دیسک در ستون فقرات، بین مهره های 4 و 5 کمری یا بین مهره 5 کمری و ساکروم است. هر دوی اینها معمولاً منجر به دردی از باسن تا ساق پا یا درد پا می شوند.

برخی از افراد دچار بی حسی در ساق پا و گاهی دچار ضعف در ساق پا می شوند. خوشبختانه هشتاد تا نود درصد افراد بدون درمان خاصی بهبود می یابند. اکثر افراد در عرض سه ماه یا کمتر بهبود می یابند. ده تا بیست درصد افراد به طور کامل بهبود نمی یابند.

سخن آخر

داشتن فتق دیسک می تواند شما را به فرد بی تحرکی تبدیل کند. اما به رختخواب نروید – حرکت خیلی کم درد را وقتی دوباره بلند شوید بدتر کند زیرا ماهیچه ها سفت شده اند. سعی کنید فعال بمانید و ورزش های کششی را طبق دستور پزشک انجام دهید. حرکات ملایم همراه با مسکن های بدون نسخه به اکثر افراد کمک می کند در عرض چند هفته احساس بهتری داشته باشند.

مرکز تخصصی ستون فقرات و دیسک کمر و گردن ویستان چگونه به درمان دیسک کمر شما کمک می­کند:

برای کاهش درد (به ویژه درد مزمن) برای همیشه نیاز به اصلاح سبک زندگی است. این تمرینات گامی در مسیر درست است.

مرکز تخصصی ستون فقرات و دیسک کمر و گردن ویستان به درمان دیسک کمر شما کمک میکند. ما می توانیم یک برنامه یکپارچه به طور خاص برای شما و نیازهای شما ایجاد کنیم. برنامه شما ممکن است شامل موارد زیر باشد:

•  فیلم های ورزشی شخصی سازی شده با پشتیبانی یکی از فیزیوتراپیست های ما، بسته به علائم و وضعیت شما تمرینات خاصی را توصیه می کنیم.
• مکمل ها و داروهای بدون نسخه
•  تکنیک های ذهن و بدن
•     پشتیبان تغذیه

مرکز ستون فقرات ویستان یکی از بهترین مراکز مغز و اعصاب و ستون فقرات در تهران است. دکتر مهسا موسوی، دکتر شبنم رفیع زاده و دکتر شهربانو کاظمی از بهترین متخصصان مغز و اعصاب و ستون فقرات این مرکزمی باشند.

دکتر شبنم رفیع زاده بهترین فوق تخصص ستون فقرات و گردن در تهران

دکتر مهسا موسوی متخصص مغز و اعصاب و ستون فقرات در تهران

دکتر شهربانو کاظمی فوق تخصص طب فیزیکی ستون فقرات در تهران

بهترین متخصص دیسک کمر در تهران کیست

1. دکتر محسن برکم تخصص ارتوپدی / فلوشیپ جراحی دست و اعصاب محیطی (میکروسرجری)
2. دکتر شهرام همتیان تخصص ارتوپدی
3. دکتر فرید شهریور تخصص ارتوپدی
4. دکتر سید عبدالحسین مهدی نسب تخصص ارتوپدی
5. دکتر ابوالفضل علی اکبری تخصص ارتوپدی
6. دکتر بهداد اسکندری ثانی
7. دکتر آرمین ابطحیان
8. دکتر حاج سید حسن رزاز