بیش خوابی با بیش از 5 علت خواب زیاد در روز+ درمان این بیماری

آخرین به‌روزرسانی در 2025-09-04 توسط مبینا نقوی

همه‌ی ما خواب را به‌عنوان راهی برای تجدید انرژی و حفظ سلامت بدن می‌شناسیم؛ اما وقتی خواب از حد تعادل خارج شود و به پدیده‌ای به نام بیش‌ خوابی یا هیپرسومنیا تبدیل گردد، می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات پنهان جسمی یا روانی باشد.

برخلاف تصور رایج که خواب زیاد را نشانه‌ی استراحت بیشتر می‌داند، واقعیت این است که خواب بیش‌ازحد می‌تواند هشدار دهنده باشد و زندگی روزمره‌ی فرد را تحت تأثیر قرار دهد.

فرد ممکن است ساعت‌ها بخوابد، اما همچنان احساس خستگی، سنگینی چشم، یا عدم تمرکز داشته باشد؛ گویی هیچ انرژی تازه‌ای به دست نیاورده است.

در این مقاله قصد داریم با نگاهی علمی و جامع، بررسی کنیم که بیش‌ خوابی دقیقاً چیست، چه علائمی دارد، دلایل جسمی و روانی آن کدام‌اند، و چگونه می‌توان آن را مدیریت یا درمان کرد.

اگر شما یا اطرافیانتان از خواب زیاد در روز یا احساس خواب‌آلودگی مزمن رنج می‌برید، مطالعه‌ی این مطلب می‌تواند اولین قدم مهم برای درک ریشه مشکل و رسیدن به راه‌حل‌های مؤثر باشد.

لیست بهترین کلینیک خواب

علائم بیش‌ خوابی

• خوابیدن بیش از ۹ تا ۱۰ ساعت در شب
• نیاز به چرت‌های طولانی در طول روز
• احساس خستگی مداوم
• بیدار شدن سخت و احساس سنگینی بعد از خواب
• کاهش تمرکز، حافظه و هوشیاری
• تحریک‌پذیری یا افسردگی

ویژگی‌ها	خواب طبیعی (۷-۹ ساعت)	بیش‌ خوابی (بیش از ۹ ساعت)
سطح انرژی در طول روز	بالا	اغلب پایین و احساس خستگی
کیفیت خواب	معمولاً مطلوب	ممکن است با کیفیت پایین همراه باشد
اثرات روانی	بهبود خلق و خو	افزایش احتمال افسردگی و اضطراب
تأثیر بر سلامتی	تقویت سیستم ایمنی	افزایش ریسک بیماری‌های مزمن

بیش از ۵ علت خواب زیاد در روز خواب زیاد در طول روز، که معمولاً به‌صورت چرت‌های طولانی، احساس خستگی پس از خواب شبانه، یا نیاز مداوم به استراحت بروز می‌کند، می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. شناسایی دقیق این دلایل و دلایل بیش خوابی، و همچنین گام اول برای درمان مؤثر بیش‌ خوابی است. در ادامه با مهم‌ترین علل خواب زیاد در روز آشنا می‌شوید:

۱. اختلالات خواب مانند نارکولپسی و آپنه خواب

یکی از مهم‌ترین علت خوابیدن زیاد، اختلالات خواب پنهان یا درمان‌نشده است. آپنه خواب، که با توقف‌های کوتاه تنفس در خواب همراه است، باعث می‌شود کیفیت خواب کاهش یابد و فرد در روز احساس خستگی کند. همچنین، نارکولپسی نوعی اختلال عصبی است که در آن مغز نمی‌تواند چرخه خواب و بیداری را به‌درستی تنظیم کند. این افراد ممکن است به‌طور ناگهانی و در شرایط نامناسب به خواب بروند.

۲. افسردگی و اختلالات روانی در بیش خوابی

افرادی که دچار افسردگی هستند، اغلب دچار تغییر در الگوی خواب می‌شوند. برخی بی‌خوابی را تجربه می‌کنند و برخی دیگر دچار بیش‌ خوابی می‌شوند. مغز افراد افسرده، به دلیل تغییرات شیمیایی، میل به استراحت و خاموشی دارد تا از مواجهه با احساسات منفی جلوگیری کند. همین موضوع باعث خواب زیاد در طول روز یا حتی بیش خوابی می‌شود.

۳. کم‌کاری تیروئید و بیش خوابی

کم‌کاری غده تیروئید باعث کند شدن عملکرد متابولیسم بدن می‌شود. نتیجه آن، احساس خستگی دائمی، خواب‌آلودگی، و کاهش انرژی بدن و بیش خوابی است. افرادی که به این بیماری دچارند، معمولاً حتی بعد از خواب کافی شبانه نیز احساس خستگی می‌کنند و در طول روز میل شدیدی به خواب دارند.

۴. بیماری‌های مزمن مانند دیابت یا فیبرومیالژیا و بیش خوابی

افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ یا فیبرومیالژیا، اغلب با خستگی مزمن، درد بدن، و خواب‌آلودگی و یا بیش خوابی مواجه‌اند. در این افراد، انرژی بدن به‌درستی مدیریت نمی‌شود و همین باعث می‌شود تا بدن به‌طور پیوسته به استراحت نیاز داشته باشد و در نهایت موجب بیش خوابی گردد. خواب زیاد در این بیماران بخشی از مکانیسم دفاعی بدن است.

۵. کمبود ویتامین‌ها و املاح ضروری و ارتباط آن با بیش خوابی

بیش‌ خوابی ممکن است ناشی از کمبود مواد مغذی مهمی مانند آهن، ویتامین B12، ویتامین D و منیزیم باشد. این مواد نقش اساسی در تولید انرژی و عملکرد مناسب سیستم عصبی دارند. وقتی بدن با کمبود این مواد مواجه می‌شود، حس خستگی، سنگینی، و خواب‌آلودگی یا بیش خوابی غالب می‌شود.

۶. ارتباط مصرف برخی داروها با بیش خوابی

برخی داروها مانند داروهای ضدافسردگی، آنتی‌هیستامین‌ها، داروهای ضد اضطراب، یا داروهای ضد درد می‌توانند سیستم عصبی را کند کرده و باعث خواب‌آلودگی یا بیش خوابی شوند. در صورت مصرف این داروها، خواب زیاد در روز ممکن است یکی از عوارض طبیعی آنها باشد.

۷. سبک زندگی بی‌تحرک و تغذیه ناسالم و رابطه آن با بیش خوابی

افرادی که فعالیت فیزیکی کمی دارند و رژیم غذایی‌شان پر از غذاهای چرب و فرآوری‌شده است، بیشتر در معرض بیش‌ خوابی هستند. بدن در نبود تحرک دچار کاهش گردش خون و کاهش سطح انرژی و بیش خوابی می‌شود، که منجر به خواب زیاد در طول روز می‌گردد.

۸. اختلالات عصبی یا مغزی و بیش خوابی

برخی بیماری‌های نورولوژیک مانند صرع، ام‌اس، یا ضربه مغزی می‌توانند چرخه خواب را به‌هم بریزند. این بیماری‌ها معمولاً با خواب‌آلودگی شدید و احساس خستگی مداوم و بیش خوابی همراه هستند و نیاز به بررسی تخصصی دارند.

مرکز درمان بیش خوابی در تهران

گروه پزشکی ویستان با هدف ارائه اطلاعات علمی، دقیق و به‌روز در زمینه سلامت و پزشکی، بستری مطمئن برای آگاهی‌بخشی به عموم مردم فراهم کرده است. این مجموعه با بهره‌گیری از تیمی متخصص در حوزه‌های مختلف پزشکی، مقالات متعددی را با رویکرد علمی و سئو محور تهیه و منتشر می‌کند.

یکی از موضوعاتی که ویستان به‌صورت جامع به آن پرداخته، بیش‌ خوابی است؛ اختلالی که امروزه بسیاری از افراد را درگیر کرده و تأثیر مستقیمی بر کیفیت زندگی دارد.

آدرس شعبه اول ویستان در مرزداران: تهران- اتوبان اشرفی اصفهانی- بلوار مرزداران- بعد از خیابان رضایی نژاد و بهار- روبه روی قنادی- ساختمان ایمان- پلاک 184- طبقه همکف شرقی.

آدرس شعبه دوم ویستان در سعادت آباد: تهران- سعادت آباد- بلوار سرو غربی – ضلع شمال غربی چهارراه سرو – پلاک ۱۹ – جنب پلیس +۱۰ – طبقه دوم – داروخانه دکتر داشبلاغی.

درمان بیش خوابی

بیش‌خوابی یا خواب‌آلودگی بیش از حد روزانه یکی از مشکلات شایع امروزی است که می‌تواند کیفیت زندگی فرد را به شدت کاهش دهد. برای درمان بیش‌خوابی ابتدا باید علت اصلی آن مشخص شود؛ عواملی مانند اختلالات خواب (آپنه، نارکولپسی)، مشکلات روحی مانند افسردگی یا حتی مصرف برخی داروها نقش مهمی دارند.

تغییر سبک زندگی یکی از مؤثرترین روش‌هاست؛ شامل تنظیم ساعت خواب و بیداری، اجتناب از مصرف کافئین و الکل در شب و داشتن فعالیت بدنی منظم. علاوه بر این، درمان دارویی تحت نظر پزشک یا استفاده از روش‌های رفتاری ـ شناختی نیز می‌تواند به کاهش بیش‌خوابی کمک کند.

اگر فرد مدت طولانی با خواب‌آلودگی شدید روبه‌رو باشد، لازم است حتماً به متخصص مغز و اعصاب یا کلینیک خواب مراجعه کند تا بهترین روش درمانی انتخاب شود.

روش درمان بیش‌خوابی	توضیحات	موارد کاربرد	نکته مهم
تنظیم بهداشت خواب	ایجاد نظم در ساعت خواب و بیداری، دوری از موبایل قبل از خواب	همه افراد دچار خواب‌آلودگی مزمن	پایه‌ای‌ترین و مؤثرترین روش درمان
اصلاح سبک زندگی	ورزش روزانه، کاهش مصرف کافئین و الکل، تغذیه سالم	بیش‌خوابی ناشی از سبک زندگی نادرست	نیازمند تداوم و صبر
درمان دارویی	مصرف داروهای محرک یا تنظیم‌کننده خواب با تجویز پزشک	نارکولپسی، آپنه خواب شدید	فقط تحت نظر پزشک استفاده شود
روان‌درمانی	درمان شناختی ـ رفتاری برای اصلاح عادات و استرس	بیش‌خوابی ناشی از اضطراب و افسردگی	معمولاً همراه با سایر روش‌ها توصیه می‌شود
مداخلات پزشکی	بررسی آپنه خواب، مشکلات مغزی یا هورمونی در کلینیک خواب	زمانی که علت فیزیکی یا بیماری وجود دارد	نیازمند تشخیص تخصصی و پیگیری مداوم

برای درمان خواب زیاد چه بخوریم؟

تغذیه نقش بسیار مهمی در تنظیم سطح انرژی، بهبود کیفیت خواب و مقابله با بیش‌ خوابی دارد. اگر خواب زیاد در طول روز به‌دلیل اختلال در عملکرد سیستم عصبی، کمبود مواد مغذی یا اختلالات متابولیک ایجاد شده باشد، مصرف خوراکی‌های مناسب می‌تواند به درمان خواب زیاد کمک کند. در ادامه به گروه‌های غذایی مفید برای کاهش خواب‌آلودگی و درمان بیش‌ خوابی می‌پردازیم:

✅ لیست خوراکی‌های انرژی‌زا و ضد خواب‌آلودگی

1. مغزها (بادام، گردو، فندق): سرشار از منیزیم و پروتئین برای حفظ انرژی روزانه.
2. خرما و کشمش: قند طبیعی آن‌ها به افزایش هوشیاری کمک می‌کند.
3. ماهی‌های چرب (سالمون، ساردین): دارای امگا ۳ برای بهبود عملکرد مغز و کاهش خستگی.
4. سبزیجات برگ سبز (اسفناج، کلم‌برگ): غنی از آهن برای پیشگیری از کم‌خونی و خواب زیاد.
5. شکلات تلخ: حاوی کافئین و آنتی‌اکسیدان که بیداری ذهنی ایجاد می‌کند.

✅ لیست نوشیدنی‌های طبیعی برای کاهش خواب زیاد

1. چای سبز: دارای کافئین ملایم و L-theanine برای تمرکز بهتر.
2. دمنوش زنجبیل: افزایش گردش خون و رفع احساس کسالت.
3. آب ولرم با لیمو: سم‌زدایی بدن و افزایش انرژی صبحگاهی.
4. اسموتی میوه‌های تازه (موز، توت‌فرنگی): منبع ویتامین‌ها و قند طبیعی برای بیداری.
5. قهوه به اندازه متعادل: بهترین نوشیدنی محرک، اما بدون زیاده‌روی.

چه بیماری‌هایی باعث بیش خوابی می‌شود؟

بیش‌ خوابی، یا تمایل غیرطبیعی به خواب در طول روز، گاهی تنها یک علامت ساده نیست، بلکه می‌تواند نشانه‌ای از وجود بیماری‌های زمینه‌ای باشد. شناسایی این بیماری‌ها نقش کلیدی در انتخاب درمان مناسب دارد. در ادامه با مهم‌ترین بیماری‌هایی که باعث خواب زیاد یا بیش خوابی می‌شوند، آشنا شوید:

۱. کم‌کاری تیروئید (هیپوتیروئیدی)

کم‌کاری تیروئید باعث کاهش فعالیت متابولیک بدن می‌شود. این وضعیت باعث خستگی، بی‌حالی، کاهش تمرکز، افزایش وزن و خواب‌آلودگی یا بیش خوابی مفرط در طول روز می‌شود. از آن‌جایی که هورمون‌های تیروئید در تنظیم انرژی بدن نقش دارند، اختلال در آن‌ها می‌تواند به‌طور مستقیم موجب بیش‌ خوابی شود.

۲. افسردگی و اختلالات روانی

افسردگی یکی از شایع‌ترین دلایل بیش خوابی است. افراد افسرده ممکن است به‌دلیل خستگی روانی و کاهش فعالیت ذهنی، بیش‌ازحد به خواب پناه ببرند. در برخی اختلالات روانی مانند اختلال دوقطبی یا اضطراب نیز تغییرات شدید در الگوی خواب دیده می‌شود.

۳. دیابت نوع ۲

دیابت کنترل‌نشده باعث اختلال در سطح قند خون و نوسانات انرژی در بدن می‌شود. این وضعیت منجر به بیش خوابی مفرط در طول روز و گاهی اختلال در خواب شبانه می‌شود. افراد دیابتی معمولاً خستگی مفرط و احساس نیاز به خواب دارند.

۴. آپنه انسدادی خواب (OSA)

در این بیماری، فرد در طول شب بارها دچار وقفه‌های تنفسی می‌شود. همین وقفه‌ها باعث می‌شود کیفیت خواب کاهش یابد و فرد حتی بعد از ۸ ساعت خواب، همچنان احساس خستگی و خواب‌آلودگی در روز داشته باشد. یکی از دلایل اصلی بیش‌ خوابی همین اختلال است.

۵. نارکولپسی

نارکولپسی نوعی اختلال نادر خواب است که در آن مغز کنترل مناسبی روی چرخه خواب و بیداری ندارد. افراد مبتلا ممکن است به‌طور ناگهانی و بدون کنترل به خواب روند، حتی در حین صحبت کردن یا رانندگی.

۶. فیبرومیالژیا

فیبرومیالژیا یک بیماری مزمن همراه با درد عضلانی و خستگی مداوم است. افراد مبتلا معمولاً از خواب غیرمؤثر (non-restorative sleep) رنج می‌برند و در طول روز دچار بیش‌ خوابی، مه‌آلودگی ذهنی و خواب‌آلودگی هستند.

۷. کم‌خونی (آنمی)

کمبود گلبول‌های قرمز سالم در خون، باعث کاهش اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها شده و خستگی و خواب‌آلودگی یا بیش خوابی را به همراه دارد. این وضعیت به‌ویژه در زنان و نوجوانان بسیار رایج است.

۸. بیماری ام‌اس (MS)

مولتیپل اسکلروزیس یا همان ام‌اس یک بیماری خودایمنی است که به سیستم عصبی مرکزی آسیب می‌زند. یکی از علائم اولیه و رایج این بیماری، خستگی مفرط و بیش خوابی است.

علت خواب زیاد در زنان

خواب زیاد در زنان می‌تواند دلایل متعددی داشته باشد و معمولاً ناشی از ترکیبی از عوامل فیزیولوژیک، هورمونی و روانی است. تغییرات هورمونی در دوره‌های قاعدگی، بارداری یا یائسگی باعث اختلال در چرخه خواب و افزایش نیاز به استراحت می‌شوند. کم‌خونی و کمبود ویتامین‌ها نیز از دیگر علل شایع خستگی و خواب‌آلودگی بیش از حد هستند.

استرس، اضطراب و افسردگی می‌توانند کیفیت خواب را کاهش داده و میل به خواب طولانی را افزایش دهند. اختلالات تیروئید و بیماری‌های مزمن مانند دیابت یا مشکلات قلبی نیز می‌توانند باعث خواب زیاد شوند. سبک زندگی نامنظم، کم‌تحرکی و تغذیه نادرست نیز نقش مهمی در افزایش میزان خواب زنان دارند.

علت	توضیح مختصر	نشانه‌ها
تغییرات هورمونی	نوسانات هورمونی در قاعدگی، بارداری یا یائسگی	خستگی مداوم، نیاز به خواب بیشتر
کم‌خونی و کمبود ویتامین	کاهش سطح آهن و ویتامین‌های گروه B	ضعف، سرگیجه، خواب‌آلودگی شدید
استرس و اضطراب	فشار روانی و استرس مزمن	بی‌خوابی شبانه همراه با خواب زیاد روزانه
افسردگی	اختلال خلقی که انرژی را کاهش می‌دهد	بی‌انرژی بودن، علاقه کم به فعالیت‌های روزمره
اختلالات تیروئید	کم‌کاری تیروئید باعث کاهش متابولیسم بدن می‌شود	خستگی، افزایش وزن، خواب زیاد
بیماری‌های مزمن	دیابت، بیماری قلبی و مشکلات مزمن دیگر	خستگی مداوم و نیاز به استراحت طولانی
سبک زندگی نامناسب	کم‌تحرکی، تغذیه نامتعادل، ساعات خواب نامنظم	خواب طولانی، کاهش انرژی روزانه

خواب زیاد نشانه کمبود کدام ویتامین است؟

خواب زیاد می‌تواند نشانه‌ای از کمبود ویتامین‌های زیر باشد:

• ویتامین D: کمبود آن باعث خستگی و ضعف عضلات می‌شود.
• ویتامین B12: نقش کلیدی در عملکرد سیستم عصبی و تولید انرژی دارد.
• آهن: کمبود آهن باعث کم‌خونی و احساس خواب‌آلودگی می‌شود.
• منیزیم: کاهش آن منجر به خستگی عمومی بدن می‌شود.

مضرات تا ظهر خوابیدن

مضرات تا ظهر خوابیدن	توضیحات
اختلال در ریتم شبانه‌روزی	بدن بر اساس ساعت بیولوژیک تنظیم می‌شود و خوابیدن تا ظهر باعث برهم‌خوردن چرخه طبیعی هورمون‌ها می‌شود.
کاهش انرژی و کسالت روزانه	برخلاف تصور، خوابیدن بیش از حد باعث احساس خستگی، بی‌حوصلگی و کاهش انگیزه در طول روز می‌گردد.
مشکلات گوارشی	دیر بیدار شدن موجب به‌هم‌ریختگی زمان صرف وعده‌های غذایی و بروز مشکلاتی مثل رفلاکس و سوءهاضمه می‌شود.
افزایش احتمال چاقی	بی‌نظمی در خواب و غذا خوردن تا ظهر، متابولیسم را کند کرده و خطر اضافه‌وزن را افزایش می‌دهد.
تأثیر منفی بر سلامت روان	خوابیدن طولانی تا ظهر می‌تواند با احساس افسردگی، اضطراب و کاهش تمرکز همراه باشد.

علت سنگینی چشم و خواب‌آلودگی

سنگینی چشم و خواب‌آلودگی از مشکلات شایعی هستند که بسیاری از افراد در طول روز با آن مواجه می‌شوند. این حالت می‌تواند نشانه خستگی ساده یا علامتی از وجود بیماری‌های زمینه‌ای باشد. یکی از مهم‌ترین علت‌ها، کمبود خواب و بی‌نظمی در ساعت‌های استراحت است.

همچنین استفاده طولانی‌مدت از تلفن همراه، لپ‌تاپ یا تلویزیون باعث خستگی عضلات چشم و کاهش تمرکز می‌شود. عوامل دیگری مانند کم‌خونی، افت فشار خون، استرس شدید و تغذیه نامناسب نیز نقش مهمی در ایجاد خواب‌آلودگی و سنگینی چشم دارند.

برخی بیماری‌ها مثل آلرژی، سینوزیت یا مشکلات تیروئیدی می‌توانند با علائمی مانند خارش، سوزش و سنگینی پلک همراه باشند. برای رفع این مشکل، اصلاح سبک زندگی، خواب کافی و تغذیه سالم بسیار مؤثر است.

علت‌های رایج سنگینی چشم و خواب‌آلودگی:

• کمبود خواب و بی‌خوابی شبانه
• استفاده زیاد از وسایل دیجیتال
• کم‌خونی یا افت فشار خون
• آلرژی یا سینوزیت

راه‌های کاهش این مشکل:

ورزش و فعالیت بدنی منظم

داشتن برنامه خواب منظم

کاهش استفاده از موبایل و کامپیوتر

مصرف غذاهای مقوی و پرآهن

علت خواب زیاد یا بیش خوابی در مردان

در مردان، بیش‌ خوابی ممکن است به دلایل متفاوتی بروز کند:

• استرس کاری و فشار روانی
• اختلالات هورمونی مانند کاهش تستوسترون
• چاقی و بیماری‌های متابولیک
• مصرف الکل یا داروهای آرام‌بخش
• افسردگی پنهان

How Much Sleep Is Too Much?
Sleep needs can vary from person to person, but in general, experts recommend that healthy adults get an average of 7 to 9 hours per night of shuteye.

چقدر خوابیدن زیاد است؟
نیازهای خواب می تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد، اما به طور کلی، متخصصان توصیه می کنند که بزرگسالان سالم به طور متوسط ​​7 تا 9 ساعت در هر شب چشم بسته داشته باشند.

به گفته از سایت: https://www.hopkinsmedicine.org/

نتیجه‌گیری

در نتیجه، بیش‌ خوابی یا هیپرسومنیا تنها یک عادت خوابیدن زیاد نیست، بلکه می‌تواند نشانه‌ای از اختلالات جدی جسمی یا روانی باشد که نباید نادیده گرفته شود. این وضعیت، با تأثیر بر کیفیت زندگی، سلامت جسم و روان، و عملکرد روزانه فرد، نیاز به شناسایی دقیق علت و درمان مناسب دارد. از اختلالات خواب و افسردگی گرفته تا بیماری‌های مزمن، کمبود ویتامین‌ها و حتی سبک زندگی ناسالم، همه می‌توانند نقش مهمی در ایجاد خواب زیاد ایفا کنند.

سوالات متداول