بهترین متخصص ام اس در تهران- علائم و 5 علت اصلی بیماری ام اس

آخرین به‌روزرسانی در 2026-04-11 توسط راضیه فراهانی

بیماری ام اس چیست؟

ام‌اس مخفف مولتیپل اسکلروزیس (Multiple Sclerosis) است که به معنی سفت شدن چندین بافت عصبی است.

ms یک بیماری خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به غلاف میلین، لایه محافظی که سلول‌های عصبی را احاطه می‌کند، حمله می‌کند. این حمله باعث آسیب به میلین و ایجاد اختلال در انتقال پیام‌های عصبی بین مغز و نخاع و بقیه بدن می‌شود. ام اس میتواند به چند شکل ظاهر شود، که علائم جدید آن یا به صورت عود مرحله ای (به شکل برگشتی) یا در طول زمان (به شکل متناوب) اتفاق میافتد.

ام اس چه نشانه وعلائمی دارد؟

ms یا مولتیپل اسکلروزیس یکی از انواع بیماری های خودایمنی است که به سیستم عصبی مرکزی حمله می‌کند. این بیماری باعث التهاب و آسیب به میلین می‌شود، غلافی که سلول‌های عصبی را احاطه می‌کند. آسیب به میلین می‌تواند در ارسال سیگنال‌های الکتریکی بین مغز و بقیه بدن اختلال ایجاد کند.

علائم ms می‌تواند بسیار متنوع باشد و از خفیف تا شدید متغیر باشد. برخی از شایع‌ترین علائم عبارتند از:

• بی‌حسی یا ضعف در اندام‌ها: این معمولاً اولین علامتی است که افراد مبتلا به ام‌اس تجربه می‌کنند. بی‌حسی و ضعف ممکن است در یک یا چند اندام در یک طرف بدن یا در هر دو طرف رخ دهد.
• مشکلات بینایی: مشکلات بینایی در ام‌اس شایع است. شایع‌ترین مشکل بینایی، نوروئیت بینایی است که باعث تاری دید، معمولاً در یک چشم می‌شود. افراد مبتلا به ام‌اس همچنین ممکن است دوبینی، درد چشم یا از دست دادن بینایی رنگ را تجربه کنند.
• خستگی: خستگی یک علامت بسیار شایع ام‌اس است. این نوع خستگی با خستگی معمولی متفاوت است و می‌تواند شدید و ناتوان کننده باشد.
• سرگیجه و عدم تعادل: سرگیجه و عدم تعادل می‌توانند علائم ام‌اس باشند. سرگیجه ممکن است احساس سرگیجه یا سبکی سر داشته باشد. عدم تعادل ممکن است باعث شود راه رفتن یا ایستادن دشوار شود.
• درد: درد یک علامت شایع ام‌اس است. این درد می‌تواند تیز، سوزان یا دردناک باشد و ممکن است در هر نقطه از بدن رخ دهد.
• اسپاسم عضلانی: اسپاسم عضلانی، سفتی و گرفتگی عضلات در ام‌اس شایع است. این می‌تواند باعث درد و دشواری در حرکت شود.
• مشکلات مثانه و روده: ام‌اس می‌تواند بر سیستم عصبی که مثانه و روده را کنترل می‌کند، تأثیر بگذارد. این امر می‌تواند منجر به مشکلاتی مانند بی‌اختیاری ادرار، یبوست یا اسهال شود.
• مشکلات شناختی: برخی از افراد مبتلا به ام‌اس دچار مشکلات شناختی، مانند مشکل در حافظه، تمرکز یا حل مسئله می‌شوند.
• مشکلات خلقی: ام‌اس می‌تواند خطر ابتلا به افسردگی و اضطراب را افزایش دهد.

مهم است که توجه داشته باشید که همه افراد مبتلا به ام‌اس همه این علائم را تجربه نمی‌کنند. برخی از افراد ممکن است فقط چند علامت خفیف داشته باشند، در حالی که برخی دیگر ممکن است علائم شدیدتر و ناتوان کننده‌ای داشته باشند.

اگر نگران ابتلا به ام‌اس هستید، باید با پزشک خود صحبت کنید. آنها می‌توانند به شما کمک کنند تا علائم خود را ارزیابی کنید و آزمایشات لازم را انجام دهید.

در بهترین مرکز تخصصی درمان ms با پزشکان متخصص مغز و اعصاب در زمینه درمان بیماری های مختلف از جمله ام اس در خدمت شما هستیم.

علت رایج ابتلا به ام اس

علت دقیق ابتلا به ms هنوز ناشناخته است، اما دانشمندان بر این باورند که ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی در بروز آن نقش دارند.

برخی از عوامل ژنتیکی مرتبط با ms عبارتند از:

• سابقه خانوادگی: اگر یکی از اعضای خانواده شما به ام اس مبتلا باشد، خطر ابتلا به این بیماری در شما بیشتر است.
• HLA-DR و HLA-DQ: این ژن‌ها با سیستم ایمنی بدن مرتبط هستند و در افراد مبتلا به ام اس شایع‌تر هستند.

برخی از عوامل محیطی مرتبط با ms عبارتند از:

• محل زندگی: ام اس در افرادی که در مناطق دوردست از خط استوا زندگی می‌کنند، شایع‌تر است.
• عفونت: برخی از عفونت‌های ویروسی، مانند ویروس اپشتن بار، ممکن است خطر ابتلا به ام اس را افزایش دهد.
• کمبود ویتامین D: سطوح پایین ویتامین D با افزایش خطر ابتلا به ام اس مرتبط است.
• سیگار کشیدن: سیگار کشیدن خطر ابتلا به ام اس و همچنین بدتر شدن بیماری را افزایش می‌دهد.

در حالی که نمی‌توان از ابتلا به ام اس به طور قطعی پیشگیری کرد، اقداماتی برای کاهش خطر ابتلا به آن وجود دارد، از جمله:

• ترک سیگار: سیگار کشیدن خطر ابتلا به ms را افزایش می‌دهد، بنابراین ترک سیگار یکی از مهم‌ترین کارهایی است که می‌توانید برای کاهش خطر ابتلا به این بیماری انجام دهید.
• حفظ سطح کافی ویتامین D: سطوح پایین ویتامین D با افزایش خطر ابتلا به ام اس مرتبط است. از طریق قرار گرفتن در معرض نور خورشید، رژیم غذایی یا مکمل‌ها می‌توانید سطح ویتامین D خود را افزایش دهید.
• حفظ وزن سالم: چاقی در دوران کودکی یا نوجوانی با افزایش خطر ابتلا به ام اس مرتبط است.
• کاهش استرس: استرس ممکن است علائم ام اس را بدتر کند. تکنیک‌های مدیریت استرس مانند یوگا یا مدیتیشن ممکن است مفید باشند.

همواره به یاد داشته باشید که همه افراد با عوامل خطر ابتلا به ام اس به ام اس مبتلا نمی‌شوند. اگر نگران خطر ابتلا به ام اس هستید، با پزشکان متخصص ما در کلینیک ویستان صحبت کنید. پزشکان ما می‌توانند به شما در ارزیابی خطر ابتلا به این بیماری و کمک به شما در تصمیم‌گیری در مورد اقدامات پیشگیرانه مناسب کمک کنند.

انواع مختلف بیماری ام اس

بیماری (MS) یا مالتیپل اسکلروزیس، دارای چندین نوع مختلف است که بر اساس الگوی پیشرفت بیماری تعریف میشوند. این انواع عبارتند از:

ردیف	نوع ام اس	شرح	ویژگی ها
1	عود کننده-بهبود یابنده (RRMS)	شایع ترین نوع ام اس	عود علائم (حملات) به دنبال دوره هایی از بهبودی (فروکش). حملات می توانند از چند روز تا چند ماه طول بکشد و ممکن است علائم جدیدی ایجاد کنند یا علائم موجود را بدتر کنند.
2	پیشرونده اولیه (PPMS)	نادرترین نوع ام اس	ناتوانی پیشرونده از همان ابتدا. بدون هیچ گونه حمله یا دوره بهبودی.
3	عود کننده-پیشرونده (SPMS)	شروع به عنوان RRMS، اما در نهایت به ناتوانی پیشرونده تبدیل می شود.
4	ثانویه پیشرونده (SPMS)	شروع به عنوان RRMS، اما در نهایت به ناتوانی پیشرونده تبدیل می شود.

این تقسیم بندی بر اساس الگوی پیشرفت بیماری و واکنش به درمانها است. تشخیص دقیق نوع ms میتواند به پزشکان کمک کند تا برنامه درمانی مناسبی را برای بیماران طراحی کنند. برای اطلاعات بیشتر و مشاوره دقیقتر، مراجعه به پزشکان متخصص مغز و اعصاب ما در مرکز تخصصی ویستان توصیه میشود.

جدیدترین درمان های ام اس در مرکز تخصصی ویستان

در حال حاضر، تحقیقات زیادی در زمینه درمان ms در حال انجام است و روش‌های درمانی جدید و هیجان‌انگیزی در حال ظهور هستند. در اینجا به برخی از جدیدترین پیشرفت‌ها در درمان ام اس که در بهترین کلینیک های تهران از جمله ویستان استفاده می شوند اشاره می کنیم:

درمان‌های اصلاح‌کننده بیماری (DMTs):

• مهارکننده‌های BET: این داروها با مسدود کردن پروتئین‌هایی به نام BET که به رشد و تکثیر سلول‌های ایمنی کمک می‌کنند، عمل می‌کنند. مهارکننده‌های BET در حال حاضر در آزمایشات بالینی برای درمان ms هستند و نتایج اولیه امیدوارکننده بوده است.
• مهارکننده‌های Bruton Tyrosine Kinase (BTK): این داروها با مسدود کردن آنزیمی به نام BTK که در عملکرد سلول‌های ایمنی نقش دارد، عمل می‌کنند. مهارکننده‌های BTK نیز در حال حاضر در آزمایشات بالینی برای درمان ام اس هستند و نتایج اولیه امیدوارکننده بوده است.
• آنتی‌بادی‌های ضد T-cell: این داروها سلول‌های T را که نوعی سلول ایمنی هستند که به سیستم عصبی در افراد مبتلا به ام اس حمله می‌کنند، هدف قرار می‌دهند. چندین آنتی‌بادی ضد T-cell قبلاً برای درمان ام اس تأیید شده‌اند و آنتی‌بادی‌های جدید بیشتری در حال توسعه هستند.

درمان‌های ترمیمی:

• پیوند سلول‌های بنیادی: این روش شامل جایگزینی سلول‌های آسیب‌دیده سیستم عصبی با سلول‌های بنیادی سالم است. پیوند سلول‌های بنیادی هنوز در مراحل اولیه تحقیق برای ms است، اما نتایج اولیه امیدوارکننده بوده است.
• تحریک سلول‌های بنیادی: این روش شامل تحریک سلول‌های بنیادی موجود در بدن برای ترمیم سلول‌های آسیب‌دیده سیستم عصبی است. تحریک سلول‌های بنیادی نیز در مراحل اولیه تحقیق برای ام اس است، اما پتانسیل تبدیل شدن به یک درمان موثر را دارد.

درمان‌های علامتی:

• داروهای جدید ضد درد: داروهای ضد درد جدیدی در حال توسعه هستند که ممکن است برای افراد مبتلا به ام اس که درد آنها به داروهای فعلی مقاوم است، موثرتر باشد.
• درمان‌های اسپاسم عضلانی: درمان‌های جدیدی برای اسپاسم عضلانی، که یک علامت شایع ام اس است، در حال توسعه هستند. این درمان‌ها ممکن است شامل داروها، فیزیوتراپی یا سایر روش‌ها باشند.

مهم است که به یاد داشته باشید که اینها فقط برخی از جدیدترین پیشرفت‌ها در درمان ام اس هستند. تحقیقات در این زمینه به سرعت در حال انجام است و درمان‌های جدید و هیجان‌انگیزی به طور مداوم در حال توسعه هستند. اگر مبتلا به ام اس هستید، با پزشک خود در مورد آخرین گزینه‌های درمانی صحبت کنید تا ببینید کدام درمان برای شما مناسب است

بهترین داروی درمان ام اس

در حال حاضر هیچ داروی واحدی برای درمان ام اس وجود ندارد. بهترین دارو برای شما به نوع ام اس، شدت علائم و سابقه پزشکی شما بستگی دارد.

انواع مختلفی از داروها برای درمان ms استفاده می شود که به شرح زیر است:

داروهای اصلاح کننده بیماری (DMTs):

• اینترفرون بتا: این داروها با کاهش فعالیت سیستم ایمنی بدن به کند شدن روند بیماری ام اس کمک می کنند. اینترفرون بتا به صورت تزریقی زیر جلدی یا عضلانی تجویز می شود.
• استات گلاتیرامر: این دارو نیز با کاهش فعالیت سیستم ایمنی بدن به کند شدن روند بیماری ام اس کمک می کند. استات گلاتیرامر به صورت خوراکی یا تزریقی تجویز می شود.
• داروهای خوراکی: چندین داروی خوراکی جدید برای درمان ms در دسترس است. این داروها با مکانیسم های مختلفی برای کند کردن روند بیماری عمل می کنند.

کورتیکواستروئیدها:

• کورتیکواستروئیدها می توانند برای کاهش التهاب ناشی از حملات ms استفاده شوند. آنها معمولاً به صورت خوراکی برای مدت کوتاهی تجویز می شوند.

داروهای ضد درد:

• داروهای مختلفی برای تسکین درد مرتبط با ms وجود دارد. نوع داروی تجویز شده به نوع و شدت درد بستگی دارد.

درمان های علامتی دیگر:

• داروهایی برای کمک به کنترل اسپاسم عضلانی، مشکلات مثانه و روده و سایر علائم ام اس وجود دارد.

توجه: این اطلاعات فقط برای اهداف آموزشی ارائه شده است و نباید به عنوان جایگزینی برای مشاوره پزشکی حرفه ای تلقی شود. همیشه قبل از شروع هر درمان جدید با پزشک خود صحبت کنید.

روش های تشخیص بیماری ام اس

تشخیص ام اس می تواند دشوار باشد زیرا علائم آن می تواند شبیه به سایر بیماری های عصبی باشد. با این حال، چندین آزمایش وجود دارد که می تواند به پزشک در تشخیص این بیماری کمک کند.

مهمترین آزمایش برای تشخیص ام اس، تصویربرداری با ام آر آی (MRI) از مغز و نخاع است. ام آر آی می تواند ضایعات التهابی را در سیستم عصبی مرکزی که یکی از ویژگی های ام اس است، نشان دهد.

پزشک شما ممکن است آزمایشات دیگری را نیز برای کمک به تشخیص ام اس تجویز کند، از جمله:

نوار عصب و عضله : این روش به تنهایی برای تشخیص ام اس استفاده نمی شود اما در کنار سایر روش های تشخیصی ،کمک بسیار زیادی به پزشکان متخصص در خصوص تشخیص و درمان ام اس می نماید.

• آزمایش مایع نخاعی: این آزمایش شامل گرفتن نمونه ای از مایع از اطراف نخاع شما و بررسی آن برای وجود سلول های التهابی و پروتئین های غیرطبیعی است.
• آزمایشات بینایی: این آزمایشات برای بررسی مشکلات بینایی که ممکن است از علائم ام اس باشد، انجام می شود.
• آزمایشات پاسخ های evoked: این آزمایشات برای بررسی سرعت ارسال سیگنال ها در امتداد اعصاب شما استفاده می شود.

اگر پزشک شما مشکوک به ام اس باشد، آنها در مورد سابقه پزشکی شما سوال می کنند و یک معاینه فیزیکی انجام می دهند. آنها همچنین ممکن است از شما بخواهند که یک شرح حال از علائم خود ارائه دهید.

درمان ام اس با طب سنتی

در حال حاضر هیچ مدرک علمی معتبری برای تأیید اثربخشی طب سنتی در درمان ام اس وجود ندارد. با این حال، برخی از افراد مبتلا به ms از روش های طب سنتی برای کمک به مدیریت علائم خود استفاده می کنند.

برخی از روش های طب سنتی که ممکن است برای ام اس استفاده شوند عبارتند از:

• حجامت: این روش شامل خارج کردن خون از بدن برای کاهش التهاب است.
• بادکش: این روش شامل قرار دادن فنجان های مکش روی پوست برای افزایش جریان خون و کاهش درد است.
• طب سوزنی: این روش شامل وارد کردن سوزن های نازک در نقاط خاصی از بدن برای آزادسازی اندورفین و کاهش درد است.
• گیاهان دارویی: برخی از گیاهان دارویی ممکن است به کاهش علائم ام اس مانند خستگی و اسپاسم عضلانی کمک کنند.

بهتر است که قبل از امتحان هر روش طب سنتی با پزشک خود صحبت کنید. برخی از روش ها ممکن است با داروهای ms تداخل داشته باشند یا برای افراد مبتلا به شرایط خاص پزشکی مضر باشند.

ام اس چطور پیشرفت می کند؟

سیر پیشرفت بیماری ms در افراد مختلف می تواند بسیار متفاوت باشد. به طور کلی، چهار نوع اصلی از ام اس وجود دارد که هر کدام الگوی پیشرفت خاص خود را دارند:

1. عود کننده-بهبود یابنده (RRMS): این شایع ترین نوع ام اس است که در حدود 80 تا 90 درصد از افراد مبتلا به این بیماری را تحت تاثیر قرار می دهد. RRMS با حملات یا عودهای علائم مشخص می شود که به دنبال آن دوره هایی از بهبودی (فروکش) کامل یا جزئی رخ می دهد. حملات می توانند از چند روز تا چند ماه طول بکشد و ممکن است علائم جدیدی ایجاد کنند یا علائم موجود را بدتر کنند. بین حملات، معمولاً بیماری پیشرفت قابل توجهی ندارد. با این حال، با گذشت زمان، برخی از آسیب های ناشی از حملات می تواند تجمع یابد و منجر به ناتوانی شود.

2. پیشرونده اولیه (PPMS): این نوع ام اس نادرتر است و حدود 10 تا 15 درصد از افراد مبتلا به ام اس را تحت تاثیر قرار می دهد. PPMS با ناتوانی پیشرونده از همان ابتدا مشخص می شود، بدون هیچ گونه حمله یا دوره بهبودی. علائم ممکن است به تدریج در طول زمان بدتر شوند یا ممکن است دوره هایی از ثبات وجود داشته باشد.

3. عود کننده-پیشرونده (SPMS): این نوع ام اس حدود 20 درصد از افراد مبتلا به RRMS را در نهایت تحت تاثیر قرار می دهد. SPMS با عود علائم مانند RRMS شروع می شود، اما در نهایت به ناتوانی پیشرونده تبدیل می شود، مشابه PPMS.

4. ثانویه پیشرونده (SPMS): این نوع ام اس حدود 30 درصد از افراد مبتلا به RRMS را در نهایت تحت تاثیر قرار می دهد. SPMS با ناتوانی پیشرونده بدون هیچ گونه حمله جدید یا بهبودی قابل توجهی مشخص می شود. این نوع پیشرفت معمولاً 10 تا 15 سال پس از شروع RRMS رخ می دهد.

موارد گفته شده فقط یک خلاصه کلی از انواع مختلف ام اس و سیر پیشرفت آنها است. پیشرفت بیماری در هر فرد می تواند بسیار متفاوت باشد و حتی در یک نوع ام اس نیز قابل پیش بینی نیست.

عوامل متعددی می توانند بر پیشرفت ام اس تأثیر بگذارند، از جمله:

• سن: ms معمولاً در افراد بین 20 تا 40 سالگی تشخیص داده می شود. افرادی که در سنین پایین تر به این بیماری مبتلا می شوند، ممکن است سیر پیشرونده تری داشته باشند.
• جنسیت: زنان دو برابر بیشتر از مردان به ms مبتلا می شوند. زنان همچنین ممکن است سیر پیشرونده تری از این بیماری را تجربه کنند.
• نوع ام اس: PPMS و SPMS معمولاً پیشرونده تر از RRMS هستند.
• شدت حملات: افرادی که حملات شدیدتر یا مکررتری دارند، ممکن است سیر پیشرونده تری داشته باشند.
• آسیب مغزی: میزان آسیب مغزی ناشی از حملات می تواند بر پیشرفت بیماری تأثیر بگذارد.
• سبک زندگی: عواملی مانند سیگار کشیدن، چاقی و کمبود فعالیت بدنی می تواند خطر ابتلا به ام اس و همچنین پیشرفت بیماری را افزایش دهد.

هیچ راهی برای جلوگیری از پیشرفت ام اس وجود ندارد، اما درمان ها می توانند به کند شدن روند بیماری و مدیریت علائم کمک کنند. همچنین تغییرات سبک زندگی می تواند به بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا به ام اس کمک کند.

فیزیوتراپی برای درمان ام اس

فیزیوتراپی می تواند بخش مهمی از مدیریت ام اس باشد. می تواند به بهبود قدرت، تعادل، هماهنگی و دامنه حرکت شما کمک کند. همچنین می تواند به شما در یادگیری نحوه استفاده از وسایل کمکی مانند واکر یا عصا و همچنین مدیریت خستگی و درد کمک کند.

برخی از رایج ترین انواع فیزیوتراپی که برای افراد مبتلا به ms استفاده می شود عبارتند از:

تمرینات تقویتی: این نوع تمرین به تقویت عضلات شما کمک می کند که می تواند به بهبود تعادل و هماهنگی شما کمک کند.

تمرینات تعادلی: این نوع تمرین به شما کمک می کند تا تعادل خود را بهبود بخشید که می تواند خطر افتادن را کاهش دهد.

تمرینات دامنه حرکتی: این نوع تمرین به شما کمک می کند تا دامنه حرکتی خود را حفظ کنید که می تواند انجام فعالیت های روزمره را آسان تر کند.

راه رفتن: این نوع درمان به شما کمک می کند تا الگوهای راه رفتن خود را بهبود بخشید که می تواند راه رفتن را ایمن تر و آسان تر کند.

تمرینات تعادلی: این نوع تمرین به شما کمک می کند تا یاد بگیرید چگونه با علائمی مانند خستگی و درد کنار بیایید.

فیزیوتراپیست شما می تواند یک برنامه درمانی متناسب با نیازهای خاص شما ایجاد کند. جلسات درمانی معمولاً در یک کلینیک فیزیوتراپی انجام می شود، اما ممکن است بتوانید در خانه نیز تمریناتی را انجام دهید.

اگر مبتلا به ام اس هستید، صحبت با پزشک خود در مورد اینکه آیا فیزیوتراپی برای شما مناسب است یا خیر، مهم است. فیزیوتراپی می تواند به شما در بهبود کیفیت زندگی و حفظ استقلال شما کمک کند.