علت تپش قلب در بارداری + آیا تپش قلب در بارداری خطرناک است؟

آخرین به‌روزرسانی در 2026-04-04 توسط راضیه فراهانی

اگر در دوران بارداری احساس ضربان سریع یا غیرعادی قلب دارید، احتمالاً با پدیده‌ای طبیعی به‌نام تپش قلب در بارداری روبه‌رو هستید. بدن در این دوران برای رساندن خون کافی به جنین فعالیت قلب را افزایش می‌دهد. با این حال، در برخی زنان، تپش قلب می‌تواند نشانه‌ای از کم‌خونی، اضطراب یا مشکلات تیروئیدی باشد و نیازمند معاینه تخصصی است.

کلینیک تخصصی ویستان با تیم قلب و زنان ـ زایمان مجرب، آماده بررسی دقیق علائم تپش قلب در بارداری و ارائه برنامه درمانی ایمن است. برای دریافت نوبت تماس بگیرید.  02191090775 و 02191090158

علت تپش قلب در بارداری

تپش قلب در بارداری یکی از واکنش‌های طبیعی بدن به تغییرات گسترده‌ی هورمونی، افزایش حجم خون و نیاز بیشتر اکسیژنی در دوران بارداری است. در سه‌ماهه‌ی اول، افزایش هورمون پروژسترون باعث شل شدن دیواره عروق و در نتیجه بالارفتن جریان خون می‌شود. این افزایش جریان، قلب را وادار می‌کند سریع‌تر کار کند تا اکسیژن به جنین برسد. همین تغییر باعث احساس ضربان سریع و گاهی نامنظم می‌شود.

در مواردی، کم‌خونی یا اضطراب ناشی از تغییرات فیزیولوژیک هم به تشدید آن می‌انجامد. یکی از علت‌های شایع دیگر، افزایش نیاز بدن به انرژی است که باعث می‌شود فرد بیشتر دچار خستگی و تپش شود. کمبود آهن یا منیزیم نیز می‌تواند محرک ایجاد تپش قلب در بارداری باشد. گاهی نیز پرکاری تیروئید علت پنهان تپش قلب است. البته باید توجه داشت که در اغلب زنان، این حالت طبیعی و گذراست.

با این وجود، پیگیری و تشخیص دقیق از سوی پزشک ضروری است، زیرا تپش غیرطبیعی ممکن است نشانه‌ی پنهان بیماری‌های قلبی باشد. شناخت علت، آغاز مسیر درمان تپش قلب در بارداری است و موجب پیشگیری از خطرات احتمالی برای مادر و جنین می‌گردد. در مرحله‌ی بعد، توجه به تغذیه، استراحت کافی، کاهش استرس و بررسی سطح هموگلوبین اهمیت ویژه‌ای دارد.

علت تپش قلب

تپش قلب معمولاً به‌دلیل افزایش فعالیت غیرعادی الکتریکی در عضله قلب ایجاد می‌شود و می‌تواند در اثر استرس، اضطراب، مصرف کافئین یا کم‌خونی بروز کند. در برخی موارد، بیماری‌های قلبی‌عروقی مثل آریتمی، پرکاری تیروئید یا فشار خون بالا نیز عامل اصلی هستند. گاهی مصرف داروهای خاص یا کم‌خوابی مزمن موجب تشدید ضربان قلب می‌شود. اگر تپش قلب همراه با سرگیجه، درد قفسه‌ینه یا تنگی نفس باشد، باید سریع به متخصص قلب مراجعه کرد تا از بروز خطرات جدی جلوگیری شود

عامل مؤثر	توضیح علمی	تأثیر بر تپش قلب
افزایش هورمون پروژسترون	گشاد شدن رگ‌ها و افزایش جریان خون	افزایش خفیف در ضربان
کم‌خونی	کاهش اکسیژن در خون	تحریک قلب برای کار بیشتر
اضطراب و استرس	ترشح آدرنالین بالا	تند شدن موقتی ضربان
مصرف زیاد کافئین	تحریک سیستم عصبی	افزایش لحظه‌ای تپش

علائم تپش قلب در بارداری

علائم تپش قلب در بارداری برای هر زن ممکن است متفاوت باشد، اما معمولاً شامل احساس کوبش یا لرزش در قفسه سینه، تندتر شدن ضربان و گاهی احساس وقفه کوتاه میان ضربان‌هاست. برخی زنان این حالت را به صورت احساس پرپر زدن قلب توصیف می‌کنند. ممکن است ضربان‌ها در حالت استراحت نیز بالا برود، و گاهی با احساس سبکی سر همراه باشد. در موارد نادر، احساس تنگی نفس یا سردی دست‌ها ایجاد می‌شود.

در نیمه دوم بارداری، به دلیل فشاری که رحم بزرگ بر دیافراگم وارد می‌کند، ضربان نامنظم‌تر احساس می‌شود. این علائم معمولاً بین چند ثانیه تا چند دقیقه ادامه دارند. شدت آن می‌تواند وابسته به وضعیت بدنی، گرمی هوا، استرس یا خواب کم باشد. در برخی موارد، مادران باردار با تغییر وضعیت (در حالت خوابیده یا نشسته) افزایش تپش را حس می‌کنند.

در صورت تداوم علائم به‌ویژه همراه با سرگیجه، لازم است با پزشک مشورت شود تا درمان تپش قلب در بارداری در زمان مناسب آغاز گردد. به‌طور معمول، علائم خطرناک نیستند، اما باید از بی‌توجهی پرهیز کرد زیرا نشانه‌ای از فقر یا اضطراب شدید هم می‌تواند باشد.

انواع تپش قلب در بارداری

انواع تپش قلب در بارداری را می‌توان در سه گروه کلی طبقه‌بندی کرد: فیزیولوژیک، ناشی از عوامل روانی و ناشی از بیماری‌های زمینه‌ای. نوع فیزیولوژیک، همان افزایش طبیعی ضربان به‌دلیل گردش خون بیشتر است و غالباً بدون نیاز به درمان، پس از زایمان رفع می‌گردد. نوع دوم یعنی تپش عصبی یا استرسی، زمانی رخ می‌دهد که مادر تحت فشار روحی قرار دارد یا خواب کافی ندارد.

نوع سوم، که پزشکی‌تر است، در اثر مشکلات تیروئیدی، کم‌خونی شدید یا نارسایی قلبی پدید می‌آید. تفاوت این انواع در شدت علائم و نیاز به درمان است. در نوع اول، اصلاح سبک زندگی کافی است، اما در دو نوع دیگر باید با پزشک مشورت کرد.

جدول زیر تفاوت انواع را خلاصه می‌کند:

نوع تپش	علت اصلی	شدت	نیاز به درمان
فیزیولوژیک	تغییرات هورمونی طبیعی	خفیف	ندارد، نیاز به استراحت
روانی/احساسی	اضطراب، ترس، خواب ناکافی	متوسط	تغییر سبک زندگی و آرام‌سازی
پاتولوژیک	کم‌خونی یا پرکاری تیروئید	شدید	معاینه پزشکی و دارو

برای شناخت نوع تپش، بررسی دقیق ضربان، فشار خون، و معاینات آزمایشگاهی ضروری است. گاهی نوع پاتولوژیک با درمان دارویی خاص نیاز دارد که در بخش درمان تپش قلب در بارداری توضیح داده می‌شود.

تپش قلب در بارداری از چه زمانی شروع میشود

تپش قلب در بارداری معمولاً از سه‌ماهه‌ی اول آغاز می‌شود، ولی در بسیاری از زنان در هفته‌ی ششم تا هشتم شدت می‌گیرد. علت آغاز زودهنگام آن افزایش ناگهانی هورمون‌ها و تغییر جریان خون است. در این زمان، سیستم قلبی‌ـ‌عروقی شروع به سازگاری با شرایط جدید می‌کند. حجم خون در بدن زن باردار حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد افزایش می‌یابد.

این افزایش موجب می‌شود قلب با قدرت بیشتری پمپ کند و در نتیجه، تپش محسوس‌تر شود. در برخی زنان، شروع این حالت در سه‌ماهه‌ی دوم مشاهده می‌شود که معمولاً با تغییرات فشاری رحم و رشد جنین رخ می‌دهد. در اواخر بارداری، به علت وزن زیاد شکم، فشار بیشتری بر دیافراگم و رگ‌های قلبی وارد می‌شود.

تاکنون شواهدی وجود ندارد که نشان دهد زمان شروع تپش قلب، نشانه‌ی خطر است؛ بلکه نشانه‌ی سازگاری طبیعی بدن است. مهم است بدانیم در زمان احساس افزایش شدید ضربان یا خستگی مفرط، با مشاوره پزشک، برنامه غذایی و خواب بررسی گردد تا نیاز به درمان تپش قلب در بارداری مشخص شود.

تپش قلب در اوایل بارداری و جنسیت

باور عمومی میان برخی مادران وجود دارد که نوع یا شدت تپش قلب در بارداری با جنسیت جنین مرتبط است. بر اساس بررسی‌های پزشکی، این ارتباط علمی تأیید نشده اما از دیدگاه طب سنتی، تغییرات انرژی و ضربان می‌تواند نشانه‌ی تغییرات متابولیکی خاصی باشد. مثلاً برخی می‌گویند اگر ضربان تندتر و خفیف‌تر باشد، احتمال دختر بودن جنین وجود دارد و اگر سنگین‌تر و کندتر باشد، پسر است.

این باورها پایه‌ی علمی ندارند ولی از نظر فرهنگی جذاب هستند. از دید پزشکی، تپش قلب در اوایل بارداری بیشتر ناشی از تغییرات حجم خون و افزایش اکسیژن‌رسانی به جنین است نه جنسیت. در نتیجه ارتباط مستقیمی میان تپش و جنسیت وجود ندارد. ولی نکته مهم این است که در اوایل بارداری، ضربان مادر به حدود ۱۰۰ تا ۱۱۰ بار در دقیقه می‌رسد که هنوز طبیعی محسوب می‌شود.

هماهنگی سبک زندگی و تغذیه سالم در همین دوره می‌تواند میزان تپش قلب در بارداری را کنترل کند و نیاز به درمان تپش قلب در بارداری را کاهش دهد.

در میانه‌ی مقاله یادآوری می‌شود: خدمات بررسی و کنترل قلب مادران باردار در مرکز پزشکی ویستان توسط متخصصین قلب، با تجهیزات دقیق و آرامش کامل برای مادر انجام می‌شود.برای دریافت نوبت تماس بگیرید 02191090775

A heart attack occurs when the flow of blood to the heart is severely reduced or blocked. The blockage is usually due to a buildup of fat, cholesterol and other substances in the heart (coronary) arteries. The fatty, cholesterol-containing deposits are called plaques. The process of plaque buildup is called atherosclerosis

حمله قلبی زمانی رخ می‌دهد که جریان خون به قلب به شدت کاهش یافته یا مسدود شود. این انسداد معمولاً به دلیل تجمع چربی، کلسترول و سایر مواد در شریان‌های قلب (کرونر) است. رسوبات چربی و حاوی کلسترول، پلاک نامیده می‌شوند. فرآیند تجمع پلاک، تصلب شرایین (آترواسکلروز) نامیده می‌شود.

به نقل از سایت: mayoclinic.org

آیا تپش قلب در بارداری خطرناک است؟

در بیشتر موارد، تپش قلب در بارداری طبیعی و بی‌خطر است. این حالت نشانه‌ی عملکرد صحیح قلب تحت فشار افزایش حجم خون است. با این حال، اگر با علائمی چون درد قفسه سینه، سرگیجه شدید، تنگی نفس یا بی‌حالی غیرمعمول همراه باشد، می‌تواند خطرناک شود. در چنین شرایطی مراجعه فوری به متخصص قلب ضروری است. خطر اصلی زمانی بروز می‌کند که مادر دچار بیماری زمینه‌ای مانند پرکاری تیروئید یا کم‌خونی شدید باشد.

از دیگر عوامل خطرناک، کاهش پتاسیم و منیزیم در بدن است. این کمبودها باعث تحریک بیش از حد عضله‌ی قلب شده و در نتیجه تپش‌های نامنظم ایجاد می‌شود. زن باردار باید با رعایت تعادل میان استراحت و تغذیه از بروز خطر جلوگیری کند. مهم‌ترین راه پیشگیری، شناسایی تغییرات غیرعادی در علائم است.

هرگونه تپش همراه با احساس faint یا درد باید جدی گرفته شود. ولی در اغلب موارد پس از زایمان، بدن به تعادل بازمی‌گردد و نیازی به درمان خاص نیست. تنها با تنظیم رژیم غذایی و آرامش روانی می‌توان از تشدید تپش قلب در بارداری جلوگیری کرد.

برای تپش قلب در بارداری چی بخوریم

رژیم غذایی نقش تعیین‌کننده‌ای در شدت و کنترل تپش قلب دارد. مصرف غذاهای غنی از آهن مانند گوشت قرمز، اسفناج و عدس، موجب افزایش اکسیژن‌رسانی به قلب می‌شود. ویتامین B۶ و منیزیم نیز به تنظیم ضربان کمک می‌کند. مادران باردار باید از نوشیدنی‌های کافئین‌دار مانند قهوه و چای پررنگ پرهیز کنند. مصرف میوه‌هایی چون موز، پرتقال و کیوی برای تأمین پتاسیم مفید است.

خوردن وعده‌های کوچک اما مکرر به جای وعده‌های سنگین، باعث جلوگیری از افت قند خون می‌شود و فشار کمتری بر قلب وارد می‌کند. یکی از بهترین گزینه‌ها، سوپ جو و سالاد سبزیجات است که خاصیت آرامش بخش برای عضلات قلب دارد. در این بخش، رژیم غذایی مفید برای درمان تپش قلب در بارداری به صورت خلاصه در جدول آمده:

ماده غذایی	خاصیت مفید	نحوه مصرف
اسفناج و عدس	سرشار از آهن	روزانه در وعده‌ی ناهار
موز و پرتقال	تأمین پتاسیم	به عنوان میان‌وعده
بادام و گردو	تأمین منیزیم و امگا۳	صبح یا عصرانه
آب فراوان	جلوگیری از کاهش گردش خون	روزانه ۸ لیوان

دارو برای تپش قلب در بارداری

درمان دارویی فقط در صورتی تجویز می‌شود که تپش قلب شدید و مداوم باشد. استفاده از دارو در دوران بارداری باید با دقت بسیار و تحت نظر پزشک متخصص انجام گیرد. معمولاً داروهای مسدودکننده بتا در دوزهای خاص استفاده می‌شوند تا سرعت ضربان را کنترل کنند. اگر علت تپش کم‌خونی باشد، پزشک مکمل آهن تجویز می‌کند.

هنگام انتخاب دارو باید به ایمنی دارویی برای جنین توجه شود. مصرف خودسرانه دارو ممنوع است، زیرا برخی داروهای ضدتپش می‌توانند باعث کاهش جریان خون به جفت شوند. استفاده از داروهای گیاهی بدون نظر پزشک نیز توصیه نمی‌شود. در برخی شرایط، مصرف آرام‌بخش‌های طبیعی همچون دم‌نوش گل‌گاوزبان یا بابونه، در حد کنترل‌شده و با مشورت متخصص مجاز است.

هدف از دارو، تنظیم گردش خون و کاهش اضطراب است تا مادر در آرامش به رشد جنین ادامه دهد. درواقع درمان تپش قلب در بارداری اگر دارویی باشد، باید مرحله‌به‌مرحله و با پرونده‌ی پزشکی تنظیم شود.

علت قلب درد پشت سمت چپ بدن​ + آیا درد پشت قلب خطرناک است؟

درمان خانگی تپش قلب در بارداری

روش‌های درمان خانگی معمولاً بر اساس تغییر سبک زندگی، تغذیه سالم، کنترل استرس و ورزش ملایم بنا شده‌اند. ورزش‌هایی مثل پیاده‌روی آرام، یوگای بارداری و تنفس عمیق باعث کاهش تپش می‌شوند. یکی از روش‌های مؤثر، استراحت کافی در طول روز است. خواب شبانه‌ی ۸ ساعته و خواب نیمروزی به بدن کمک می‌کند تا تپش کاهش یابد.

نوشیدن آب فراوان برای حفظ حجم خون الزامی است. استفاده از دمنوش‌های ملایم مانند چای نعناع یا زنجبیل در حد تعادل نیز سودمند است.درمان تپش قلب در بارداری به شکل خانگی نیازمند آرامش ذهنی است. اجتناب از محیط‌های پرتنش و شنیدن موسیقی آرام کمک‌کننده است. در جدول زیر چند روش خانگی مفید آورده شده:

روش درمان	نحوه انجام	اثر بر قلب
تنفس عمیق	دم عمیق از بینی و بازدم آرام	کاهش اضطراب
پیاده‌روی سبک	روزانه ۲۰ دقیقه	بهبود گردش خون
استراحت کافی	خواب منظم	کاهش فشار فیزیولوژیک
دوری از کافئین	حذف قهوه و نوشابه	کنترل ضربان

درمان تپش قلب در بارداری

درمان تپش قلب در بارداری شامل رویکرد چندمرحله‌ای است: ارزیابی پزشکی، اصلاح رژیم غذایی، کنترل استرس و در موارد شدید، درمان دارویی. نخستین اقدام، اندازه‌گیری دقیق ضربان و فشار خون توسط پزشک است. سپس آزمایش خون برای بررسی کم‌خونی یا مشکلات تیروئید انجام می‌شود.

اگر علت فیزیولوژیک باشد، تنها تنظیم سبک زندگی توصیه می‌گردد. خواب کافی، تغذیه مناسب و دوری از تنش مؤثرترین درمان‌هاست. در صورت وجود علل پاتولوژیک، داروی کنترل ضربان یا مکمل تجویز می‌شود. جلسات مشاوره روانی نیز به بهبود سلامت روحی کمک می‌کند.

مهم‌ترین اصل، پیگیری منظم وضعیت توسط متخصص قلب بارداری است. پس از زایمان، اغلب موارد بدون باقی‌ماندن مشکلات برطرف می‌شوند. پیشگیری، نظارت و استراحت سه رکن اصلی درمان تپش قلب در بارداری هستند.

جمع بندی

تپش قلب در بارداری یک پدیده‌ی طبیعی ناشی از تغییرات هورمونی و افزایش حجم خون است. در اغلب افراد، این تغییر بی‌خطر و موقتی است. اما در صورت استمرار، لازم است بررسی‌های پزشکی دقیق انجام گیرد. شناخت علل زمینه‌ای نخستین گام درمان است. تغذیه مناسب، حفظ آرامش و پرهیز از مصرف کافئین کمک بزرگی می‌کند.

درمان خانگی نقش مکمل دارد ولی جایگزین مشاوره‌ی پزشک نیست. در صورت وجود بیماری زمینه‌ای، مراجعه سریع ضروری است. سلامتی مادر و جنین در گرو سبک زندگی آرام، تعادل روحی و استراحت کافی است. در نهایت، با رعایت توصیه‌ها می‌توان تپش قلب در بارداری را مهار کرد و روند درمان تپش قلب در بارداری را به بهترین شکل تجربه نمود.

برای انجام بررسی‌های کامل قلبی مادران باردار، مرکز پزشکی ویستان با بهره‌گیری از پزشکان متخصص قلب و تست‌های غیرتهاجمی در کنار شماست تا دوره بارداری را با اطمینان طی کنید.برای دریافت نوبت تماس بگیرید 02191090775

پرسش های متداول