اسکن پرفیوژن قلب| بررسی کامل هزینه، آمادگی‌ها و نکات ضروری

آخرین به‌روزرسانی در 2026-03-15 توسط راضیه فراهانی

اسکن پرفیوژن قلب یکی از دقیق‌ترین روش‌های تصویربرداری پزشکی است که جریان خون در عضله قلب را بررسی می‌کند. این اسکن مثل نقشه‌برداری از قلب عمل می‌کند و به پزشکان کمک می‌کند تا نارسایی‌ها و گرفتگی‌ها را قبل از تبدیل شدن به مشکل جدی شناسایی کنند. اگر به سلامت قلب‌تان اهمیت می‌دهید، این تکنولوژی را بهتر بشناسید.

اسکن پرفیوژن قلب چیست؟

اسکن پرفیوژن قلب (Cardiac Perfusion Scan)، یکی از روش‌های پیشرفته تصویربرداری پزشکی است که برای بررسی جریان خون در عضله قلب (میوکارد) استفاده می‌شود. این روش اغلب به عنوان بخشی از تست پزشکی به نام اسکن هسته‌ای قلب یا MPI (Myocardial Perfusion Imaging) شناخته می‌شود. هدف اصلی این اسکن، شناسایی مناطقی از قلب است که به دلیل گرفتگی یا انسداد عروق کرونر، خون کافی دریافت نمی‌کنند.

این اسکن چگونه کار می‌کند؟

اسکن پرفیوژن قلب در دو مرحله انجام می‌شود: در حالت استراحت و در حالت استرس (فعالیت بدنی یا دارویی). در هر دو مرحله، مقدار کمی ماده رادیواکتیو بی‌ضرر مانند تالیوم-۲۰۱ یا تکنسیوم-۹۹ به بدن تزریق می‌شود. این مواد به جریان خون وارد شده و در بافت‌های سالم قلب جذب می‌شوند. سپس با استفاده از دوربین گاما (Gamma Camera)، تصاویری دقیق از جریان خون در بخش‌های مختلف قلب ثبت می‌گردد.

مرحله	توضیحات
1. آماده‌سازی بیمار	بیمار باید چند ساعت ناشتا باشد و از مصرف کافئین، داروهای خاص یا سیگار خودداری کند. پزشک دستورالعمل‌های لازم را ارائه می‌دهد.
2. تزریق ماده رادیواکتیو (استراحت)	مقدار کمی ماده رادیواکتیو بی‌ضرر به بدن تزریق می‌شود. این ماده وارد جریان خون شده و در عضله قلب پخش می‌شود.
3. تصویربرداری در حالت استراحت	چند دقیقه پس از تزریق، تصویربرداری اولیه با استفاده از دوربین گاما انجام می‌شود تا وضعیت قلب در حالت عادی بررسی شود.
4. مرحله استرس (ورزشی یا دارویی)	بیمار روی تردمیل ورزش می‌کند یا دارویی دریافت می‌کند که ضربان قلب را افزایش می‌دهد تا شرایط استرس فیزیکی شبیه‌سازی شود.
5. تزریق مجدد ماده رادیواکتیو (استرس)	پس از رسیدن به حد مناسب ضربان قلب، دوباره ماده رادیواکتیو تزریق می‌شود تا وضعیت خون‌رسانی تحت فشار بررسی شود.
6. تصویربرداری در حالت استرس	تصویربرداری دوم با دوربین گاما انجام می‌شود تا تغییرات در جریان خون نسبت به حالت استراحت ارزیابی شود.
7. تفسیر نتایج توسط پزشک متخصص	پزشک با مقایسه تصاویر هر دو مرحله، نواحی دارای کاهش خون‌رسانی یا آسیب‌دیده را شناسایی و برای درمان تصمیم‌گیری می‌کند.

بیشتر بخوانید: مراحل انجام اکو قلب

متن اصلی:

“Cardiac perfusion scanning is one of the most accurate non-invasive methods in medicine, allowing us to assess the health of the heart muscle at rest and under stress in a completely visual and low-risk manner.”

فارسی:

«اسکن پرفیوژن قلب، یکی از دقیق‌ترین روش‌های غیرتهاجمی در پزشکی است که به ما امکان می‌دهد سلامت عضله قلب را در حال استراحت و استرس به‌صورت کاملاً تصویری و کم‌خطر ارزیابی کنیم.»

منبع: ncbi.nlm

کاربرد اسکن پرفیوژن قلب

اسکن پرفیوژن قلب (Myocardial Perfusion Scan) یکی از دقیق‌ترین روش‌های غیرتهاجمی برای بررسی سلامت قلب و عروق کرونر است. این تست در موقعیت‌های مختلفی کاربرد دارد و به پزشکان کمک می‌کند تا عملکرد واقعی قلب در شرایط مختلف را ارزیابی کنند. مهم‌ترین کاربردهای اسکن پرفیوژن قلب:

1. پایش پیشرفت بیماری قلبی در بیماران مزمن:
   نظارت بر وضعیت قلب در بیمارانی که سابقه مشکلات قلبی دارند و نیاز به پیگیری مداوم دارند.
2. تشخیص بیماری عروق کرونر (CAD):
   شناسایی نواحی از قلب که به دلیل تنگی یا انسداد عروق، خون کافی دریافت نمی‌کنند.
3. ارزیابی علت درد قفسه سینه:
   کمک به تشخیص اینکه آیا درد سینه ناشی از مشکلات قلبی است یا عوامل دیگر مانند گوارش یا عضلانی.
4. بررسی شدت ایسکمی قلبی (کاهش خون‌رسانی):
   تشخیص این‌که کدام ناحیه از عضله قلب دچار کم‌خونی (ایسکمی) شده و در چه سطحی قرار دارد.
5. ارزیابی آسیب ناشی از سکته قلبی (انفارکتوس):
   مشخص کردن نواحی از قلب که به‌طور دائمی آسیب دیده‌اند و دیگر عملکرد طبیعی ندارند.
6. بررسی اثربخشی درمان‌ها:
   بررسی موفقیت درمان‌هایی مانند آنژیوپلاستی، استنت‌گذاری یا جراحی بای‌پس کرونر.
7. ارزیابی عملکرد قلب پیش از جراحی‌های بزرگ:
   کمک به تصمیم‌گیری درباره آمادگی قلب برای جراحی‌هایی مانند عمل‌های غیرقلبی یا پیوند عضو.
8. مقایسه عملکرد قلب در حالت استراحت و استرس:
   شناسایی نواحی‌ای که فقط در زمان فعالیت دچار کم‌خونی می‌شوند و در حالت استراحت طبیعی هستند.

بیشتر بخوانید: کاربردهای اکوکاردیوگرافی قلب

آمادگی‌های لازم پیش از اسکن پرفیوژن

• ناشتا بودن (معمولاً ۴ تا ۶ ساعت):
  بهتر است قبل از انجام تست چیزی نخورید، مگر اینکه پزشک دستور دیگری بدهد. معده خالی باعث بهبود دقت اسکن و کاهش احتمال تهوع هنگام استفاده از داروهای استرس‌زا می‌شود.
• پرهیز از مصرف کافئین (۲۴ ساعت قبل):
  قهوه، چای، نوشابه‌های انرژی‌زا و شکلات حاوی کافئین هستند. کافئین می‌تواند با داروهای مورد استفاده در مرحله استرس تداخل داشته باشد و نتایج را تغییر دهد.
• قطع یا تنظیم مصرف برخی داروها (با نظر پزشک):
  داروهای قلبی مانند بتابلاکرها، نیترات‌ها یا داروهای ضد آریتمی ممکن است قبل از اسکن نیاز به قطع موقت داشته باشند. این کار فقط باید تحت نظر پزشک انجام شود.
• پوشیدن لباس راحت و بدون فلز:
  در برخی موارد ممکن است لازم باشد لباس‌های بیمارستانی بپوشید. از پوشیدن لباس یا زیورآلات فلزی خودداری کنید زیرا ممکن است تصاویر را مختل کنند.
• اطلاع‌رسانی درباره شرایط خاص پزشکی:
  در صورتی که باردار هستید، شیردهی می‌کنید، یا به ماده خاصی حساسیت دارید، حتماً پیش از تست به پزشک اطلاع دهید.
• همراه داشتن لیست داروها و پرونده پزشکی:
  لیستی از داروهای مصرفی، مکمل‌ها و بیماری‌های زمینه‌ای خود را همراه داشته باشید تا تکنسین یا پزشک بتواند تصمیمات دقیق‌تری بگیرد.
• آمادگی برای دو نوع تست (استراحت و استرس):
  بسته به شرایط، ممکن است تست شامل پیاده‌روی روی تردمیل یا دریافت داروی شبیه‌ساز استرس باشد. آمادگی جسمی و ذهنی برای هر دو حالت لازم است.

عدم رعایت موارد بالا ممکن است باعث تأخیر در انجام تست، کاهش دقت تصاویر یا حتی نیاز به تکرار اسکن شود. بنابراین همکاری کامل با تیم پزشکی اهمیت بالایی دارد.

بیشتر بخوانید: آمادگی برای اکوکاردیوگرافی

بیشتر بخوانید: مراکز خصوصی اکو قلب شبانه روزی در جنوب تهران

مدت زمان، عوارض و خطرات احتمالی

مدت زمان:

• مدت زمان کلی تست معمولاً بین ۲ تا ۴ ساعت متغیر است.
• این زمان به نوع تست (استراحت + استرس)، روش ایجاد استرس (تردمیل یا دارو)، فاصله زمانی بین دو مرحله تزریق و تصویربرداری بستگی دارد.
• در برخی مراکز، تست ممکن است در دو روز جداگانه انجام شود (استراحت یک روز، استرس روز بعد).

عوارض جانبی احتمالی:

در حالت کلی، این تست بی‌خطر و با عوارض بسیار خفیف و موقتی انجام می‌شود. با این حال، ممکن است برخی افراد دچار موارد زیر شوند:

• احساس خستگی یا ضعف پس از مرحله استرس (به‌ویژه در تست دارویی)
• سردرد، گرگرفتگی یا تهوع خفیف به دنبال تزریق داروی استرس‌زا مانند آدنوزین یا دوبوتامین
• واکنش خفیف به ماده رادیواکتیو (نادر)، مانند سرگیجه یا احساس طعم فلزی در دهان
• درد عضلانی یا تنگی نفس موقت هنگام ورزش روی تردمیل (در تست استرس فیزیکی)

این عوارض معمولاً کوتاه‌مدت و بدون نیاز به درمان خاصی هستند.

خطرات:

در مقایسه با مزایای گسترده‌ای که این تست دارد، خطرات آن بسیار اندک هستند. برخی نکات مهم عبارتند از:

• اشعه رادیواکتیو استفاده‌شده بسیار کم و کنترل‌شده است و طبق استانداردهای جهانی تنظیم می‌شود. دوز آن به‌مراتب کمتر از بسیاری از روش‌های تصویربرداری دیگر مانند CT است.
• این تست برای اکثر افراد ایمن است، حتی برای سالمندان و بیماران قلبی.
• تنها در افراد باردار یا شیرده، یا افرادی که سابقه واکنش‌های حساسیتی به دارو دارند، باید با دقت بیشتر انجام شود.
• در موارد نادر، داروی استرس ممکن است موجب افت فشار خون یا بی‌نظمی در ریتم قلب شود که در محیط کنترل‌شده آزمایشگاه قابل مدیریت است.

بیشتر بخوانید: مراقبت‌های پس از انجام اکوکاردیوگرافی

تفاوت اسکن پرفیوژن با تست ورزش یا اکوکاردیوگرافی

ویژگی‌ها / تست‌ها	اسکن پرفیوژن قلب (MPI)	تست ورزش (Treadmill Test)	اکوکاردیوگرافی (Echocardiography)
نوع تست	تصویربرداری هسته‌ای همراه با ماده رادیواکتیو	تست فیزیکی افزایش ضربان قلب روی تردمیل	سونوگرافی قلب با استفاده از امواج صوتی
نحوه بررسی عملکرد قلب	ارزیابی جریان خون به عضله قلب در حالت استراحت و استرس	ارزیابی واکنش قلب به فعالیت بدنی	بررسی ساختار، پمپاژ و دریچه‌های قلب
استفاده از دارو یا استرس	استرس فیزیکی (تردمیل) یا دارویی (آدنوزین، دوبوتامین)	استرس فیزیکی (معمولاً پیاده‌روی روی تردمیل)	بدون نیاز به استرس، یا گاهی همراه با ورزش یا تزریق دارو
اطلاعات ارائه‌شده	تشخیص کاهش خون‌رسانی (ایسکمی)، بررسی انسداد عروق کرونر	ارزیابی توانایی قلب در پاسخ به فشار	تشخیص نارسایی قلب، مشکلات دریچه‌ای و ضخامت عضله قلب
دقت تشخیص بیماری کرونر قلبی	بسیار بالا، به‌ویژه در ترکیب استراحت و استرس	نسبتاً خوب، اما کمتر از MPI	بسته به نوع اکو، محدودتر در تشخیص بیماری‌های عروق کرونر
مدت زمان انجام	۲ تا ۴ ساعت (در دو مرحله)	حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه	۲۰ تا ۶۰ دقیقه (بسته به نوع اکو)
میزان تهاجمی بودن	غیر تهاجمی اما با تزریق مواد رادیواکتیو	کاملاً غیر تهاجمی	کاملاً غیر تهاجمی
عوارض احتمالی	نادر، شامل تهوع، سرگیجه یا حساسیت به دارو	خستگی، سرگیجه یا تپش قلب موقت	نادر، ممکن است در اکو از راه مری کمی ناراحتی ایجاد شود
هزینه تقریبی	بالاتر از تست ورزش و اکو	اقتصادی‌تر	متوسط (بسته به نوع اکو)
مناسب برای چه افرادی؟	افراد مشکوک به بیماری کرونر یا سابقه سکته قلبی	برای بررسی اولیه عملکرد قلب در حین فعالیت	برای بررسی ساختار و عملکرد پمپاژی در هر شرایط

اگر پزشک دنبال بررسی دقیق جریان خون در قلب باشد، معمولاً اسکن پرفیوژن پیشنهاد می‌شود. اگر فقط نیاز به بررسی اولیه واکنش قلب به فعالیت باشد، تست ورزش کفایت می‌کند. برای بررسی ساختار و عملکرد عمومی قلب، اکوکاردیوگرافی انتخاب خوبی است.

بیشتر بخوانید: نحوه انجام اکو قلب در زنان

هزینه اسکن پرفیوژن قلب

هزینه اسکن پرفیوژن قلب در ایران معمولاً بین ۵ تا ۱۵ میلیون تومان است. این هزینه می‌تواند بسته به موارد مختلف متفاوت باشد، مانند:

• بیمه درمانی:
  اگر بیمه دارید، بخشی از هزینه ممکن است تحت پوشش بیمه قرار گیرد.
• مکان و نوع مرکز درمانی:
  در مراکز خصوصی هزینه بالاتر است، اما در بیمارستان‌های دولتی ممکن است ارزان‌تر باشد.
• نوع تجهیزات و داروهای استفاده‌شده:
  استفاده از داروهای شبیه‌ساز استرس یا تجهیزات پیشرفته می‌تواند هزینه را افزایش دهد.

بیشتر بخوانید: هزینه اسکن پرفیوژن مغز

تفسیر نتایج اسکن پرفیوژن قلب

نتایج اسکن پرفیوژن قلب معمولاً به صورت تصاویری از جریان خون به عضله قلب در دو حالت استراحت و استرس (با ورزش یا دارو) نمایش داده می‌شود. این تصاویر به پزشک کمک می‌کند تا وضعیت خون‌رسانی به قلب را بررسی کند.

1. نتایج طبیعی (Normal Results):
   اگر تصویر نشان دهد که جریان خون در تمامی نواحی قلب به طور یکنواخت و بدون مشکل است، نتایج به‌طور طبیعی گزارش می‌شود. در این حالت، عضله قلب به درستی خون‌رسانی شده و هیچ انسداد یا مشکلی در عروق کرونر وجود ندارد.
2. نتایج غیرطبیعی (Abnormal Results):
   در صورتی که جریان خون به برخی از بخش‌های عضله قلب کاهش یافته باشد، این می‌تواند نشان‌دهنده مشکلاتی مانند انسداد عروق کرونر باشد. نتایج غیرطبیعی می‌توانند به دو دسته تقسیم شوند:
   • کاهش خون‌رسانی در حالت استراحت: این ممکن است نشان‌دهنده مشکلات جدی مانند بیماری عروق کرونر یا آسیب به عضله قلب باشد.
   • کاهش خون‌رسانی در حالت استرس: اگر خون‌رسانی در حین استرس کاهش یابد، ممکن است این به معنای انسداد جزئی در رگ‌های کرونر باشد که نیاز به درمان دارد.

به طور کلی برای تفسیر نتایج اسکن پرفیوژن قلب، پزشک به چندین فاکتور توجه می‌کند:

1. الگوی کاهش خون‌رسانی:
   پزشک به اینکه خون‌رسانی به کدام قسمت‌های قلب کاهش یافته، توجه می‌کند. کاهش خون‌رسانی در قسمت‌های خاص می‌تواند نشانه‌ای از انسداد در آن ناحیه از عروق کرونر باشد.
2. شدت کاهش خون‌رسانی:
   شدت و وسعت نواحی با خون‌رسانی کم نشان‌دهنده میزان وخامت بیماری است. اگر کاهش خون‌رسانی گسترده باشد، نشان‌دهنده انسداد شدید یا آسیب بیشتر به عضله قلب است.
3. مقایسه بین حالت استراحت و استرس:
   نتایج اسکن در حالت استراحت و حالت استرس باید با هم مقایسه شوند. اگر خون‌رسانی در حالت استرس بیشتر کاهش یابد، این معمولاً به دلیل وجود انسداد در عروق کرونر است که تحت فشار افزایش می‌یابد.

بیشتر بخوانید: خواندن جواب اکو قلب، تفسیر نتایج

بهترین مرکز اسکن پرفیوژن قلب

کلینیک ویستان یکی از بهترین مراکز برای انجام اسکن پرفیوژن قلب در ایران است. این کلینیک با استفاده از تجهیزات پیشرفته و پزشکان متخصص، خدمات دقیق و با کیفیتی را برای تشخیص مشکلات قلبی ارائه می‌دهد. اسکن پرفیوژن در این مرکز هم با ورزش و هم با داروهای شبیه‌ساز استرس انجام می‌شود.

همچنین، پوشش بیمه‌ای برای کاهش هزینه‌ها در نظر گرفته شده است. برای رزرو وقت، می‌توانید از طریق وب‌سایت یا تماس تلفنی اقدام کنید.

شعبه های کلینیک ویستان	آدرس	تلفن
مرزداران	اشرفی اصفهانی- بر بلوار مرزداران، بین اتوبان اشرفی اصفهانی و یادگار امام، پلاک 184 ساختمان ایمان- طبقه همکف	02191090158
سعادت آباد	سعادت آباد خیابان سرو	02191092878
صادقیه	اتوبان اشرفی اصفهانی – فلکه دوم صادقیه	02191092872
ستارخان	ستارخان نبش تهران ویلا و حبیب الله	02191092872
جردن	جردن خیابان تندیس	02191092338
کرج	خیابان قزوین(شهید بهشتی) و میدان هفت تیر	02691090373
شهریار و اندیشه	شهرک صدف	02691090373
شهر ری	خیابان غیوری	02191092878

*برای تماس مستقیم، انگشت خود را روی شماره تلفن نگه دارید.*

جمع بندی

اسکن پرفیوژن قلب یک روش پیشرفته برای ارزیابی جریان خون به عضله قلب است که به شناسایی بیماری‌های قلبی مانند انسداد عروق کرونر کمک می‌کند. این تست می‌تواند با ورزش یا دارو انجام شود و اطلاعات دقیقی از وضعیت قلب فراهم کند.

در کلینیک ویستان، اسکن پرفیوژن قلب تحت نظر پزشکان متخصص و با استفاده از تجهیزات پیشرفته انجام می‌شود. تیم پزشکی ویستان با دقت بالا نتایج اسکن را تجزیه و تحلیل کرده و بهترین روش‌های درمانی را برای بیماران پیشنهاد می‌دهند.

سوالات متداول

1. اسکن پرفیوژن قلب چیست و چه کاربردی دارد؟

اسکن پرفیوژن قلب یک روش تصویربرداری پزشکی است که جریان خون به عضله قلب را بررسی می‌کند و در تشخیص بیماری‌های عروق کرونر کاربرد دارد.

2. اسکن پرفیوژن قلب چگونه انجام می‌شود؟

این تست به‌صورت استرسی (با ورزش یا دارو) و در حالت استراحت انجام می‌شود و از یک ماده رادیواکتیو برای مشاهده جریان خون قلب استفاده می‌شود.

3. آیا اسکن پرفیوژن قلب درد دارد؟

خیر. این روش غیرتهاجمی است و معمولاً بدون درد انجام می‌شود. در برخی موارد ممکن است احساس گرما یا ناراحتی خفیفی هنگام تزریق ماده رادیواکتیو ایجاد شود.

4. قبل از انجام اسکن پرفیوژن قلب چه آمادگی‌هایی لازم است؟

باید ناشتا باشید، داروهای خاصی را طبق دستور پزشک قطع کنید و از مصرف نوشیدنی‌های کافئین‌دار خودداری نمایید.

5. اسکن پرفیوژن با ورزش بهتر است یا با دارو؟

بسته به شرایط جسمی بیمار، اگر توانایی ورزش وجود نداشته باشد، از داروهای شبیه‌ساز استرس استفاده می‌شود. پزشک تصمیم می‌گیرد کدام روش مناسب‌تر است.

6. مدت زمان انجام اسکن پرفیوژن چقدر است؟

معمولاً بین ۲ تا ۴ ساعت زمان می‌برد، چون شامل دو مرحله (استراحت و استرس) است که گاهی در یک روز یا دو روز انجام می‌شود.

7. آیا اسکن پرفیوژن قلب عوارض دارد؟

عوارض بسیار نادرند، اما ممکن است شامل سردرد، حالت تهوع یا احساس تنگی نفس کوتاه‌مدت باشند. ماده رادیواکتیو به‌سرعت از بدن دفع می‌شود.

8. تفسیر نتایج اسکن پرفیوژن چگونه انجام می‌شود؟

پزشک با بررسی تصاویر به‌دست‌آمده، نواحی با خون‌رسانی ضعیف را شناسایی کرده و در صورت نیاز درمان مناسب را پیشنهاد می‌دهد.

9. هزینه اسکن پرفیوژن قلب چقدر است؟

هزینه بسته به نوع مرکز، تجهیزات و پوشش بیمه‌ای متفاوت است. در ایران، نرخ آن معمولاً بین ۱ تا ۳ میلیون تومان متغیر است.

10. بهترین مرکز برای انجام اسکن پرفیوژن در ایران کجاست؟

کلینیک ویستان با بهره‌گیری از تجهیزات پیشرفته و پزشکان باتجربه، یکی از مراکز معتبر در این زمینه محسوب می‌شود.