انحراف ستون فقرات چیست؟ معرفی انواع انحراف و کیست ستون فقرات

آخرین به‌روزرسانی در 2026-04-11 توسط راضیه فراهانی

ستون فقرات spinal cord یا ستون مهره از 33 عضو است که در قسمت پشتی بدن قرار دارد و بر اتصال و حرکت مهره‌ ها بین یکدیگر و نیز حمایت و حمل و نقل ستون فقرات و دیگر سازه‌های بدنی برعهده است. این ستون از بالا به پایین به سه بخش تقسیم می‌شود که شامل ستون گردنی، ستون قفسه‌ ای و ستون کمری است. هر فقره همراه با یک حلقه مغز استخوانی و سیستم عصبی مربوطه است.

ستون فقرات spinal cord عضلات و بافت های مجاور را هم نیز حفظ و نگهداری می‌ کند. همچنین ستون فقرات نقش مهمی در نگهداری استوا و تعادل بدن دارد. حال اگر دچار انحراف ستون فقرات شویم، چه باید کرد؟ آیا مرکزی در تهران وجود دارد که انحراف ستون فقرات Spinal deviation را درمان کند؟

انواع انحراف ستون فقرات

انحرافات ستون فقرات شامل تغییرات غیرطبیعی در شکل و ساختار ستون فقرات است که می‌تواند باعث درد، مشکلات حرکتی و تأثیر بر عملکرد سایر اندام‌ها شود. در ادامه، مهم‌ترین انواع انحراف ستون فقرات را در یک جدول بیان کرده ایم:

ردیف	نوع انحراف	توضیحات	علائم رایج	دلایل احتمالی
۱	اسکولیوز (Scoliosis)	انحراف جانبی ستون فقرات به شکل C یا S	عدم تقارن در شانه‌ها و لگن، کج شدن بدن، درد پشت	عوامل ژنتیکی، مشکلات مادرزادی، بیماری‌های عصبی-عضلانی
۲	کیفوز (Kyphosis)	قوس بیش‌ازحد در ناحیه پشت (قوز پشت)	قوز قابل مشاهده، درد پشت، خستگی زودرس	ضعف عضلات، پوکی استخوان، مشکلات مادرزادی
۳	لوردوز (Lordosis)	انحنای بیش‌ازحد به سمت داخل در ناحیه کمر	بیرون‌زدگی شکم، درد پایین کمر، مشکلات حرکتی	چاقی، ضعف عضلات شکم، بارداری، مشکلات مادرزادی
۴	اسپوندیلولیستزیس (Spondylolisthesis)	لغزش یک مهره روی مهره پایینی	درد کمر و پا، بی‌حسی در پاها، کاهش انعطاف‌پذیری	آسیب‌های ورزشی، ضعف مهره‌ها، مشکلات مادرزادی
۵	هیپرتروفی فاست‌ها	ضخیم شدن بیش‌ازحد مفاصل فاست (مفاصل بین مهره‌ای)	درد موضعی در کمر، کاهش حرکت، خشکی صبحگاهی	افزایش سن، آرتروز، آسیب‌های ستون فقرات
۶	ستون فقرات صاف (Flat Back Syndrome)	کاهش طبیعی انحنای ستون فقرات	احساس خمیدگی به جلو، خستگی زودرس، درد پشت	مشکلات مادرزادی، جراحی‌های ستون فقرات، ضعف عضلات
۷	همی‌ورتبرا (Hemivertebrae)	تشکیل ناقص یک مهره که باعث انحراف می‌شود	درد، کوتاهی قامت، انحراف یک‌طرفه ستون فقرات	اختلالات مادرزادی در رشد استخوان
۸	چرخش مهره‌ها (Rotational Deformity)	چرخش غیرطبیعی مهره‌ها که اغلب با اسکولیوز همراه است	عدم تقارن در دنده‌ها، درد و ضعف عضلانی	عوامل ژنتیکی، مشکلات رشد استخوانی

کیست ستون فقرات چیست

کیست ستون فقرات (Spinal Cyst) یک کیسه یا حفره پر از مایع است که در امتداد ستون فقرات یا در داخل کانال نخاعی تشکیل می‌شود. این کیست‌ها می‌توانند در بخش‌های مختلف ستون فقرات ایجاد شوند و بسته به محل و نوعشان ممکن است علائمی مانند درد، بی‌حسی یا ضعف ایجاد کنند.

نوع کیست	محل تشکیل	علت ایجاد	علائم	روش‌های درمانی
کیست سینوویال (Synovial Cyst)	مفاصل فاست ستون فقرات (معمولاً کمری)	ساییدگی و آرتروز مفاصل	درد، بی‌حسی، فشار روی نخاع	دارو، فیزیوتراپی، تزریق استروئید، جراحی
کیست تارلوف (Tarlov Cyst)	ریشه‌های عصبی (معمولاً در ساکروم)	نامشخص (ممکن است مادرزادی باشد)	اغلب بدون علامت، اما در مواردی درد و مشکلات عصبی	پایش دوره‌ای، در موارد شدید جراحی
کیست آراکنوئید (Arachnoid Cyst)	بین لایه‌های مننژ (اطراف نخاع)	مادرزادی یا ناشی از آسیب	در صورت بزرگ شدن: درد، مشکلات عصبی	نظارت پزشکی، در موارد شدید تخلیه کیست

این جدول به شما کمک می‌کند که تفاوت انواع کیست‌های ستون فقرات را بهتر درک کنید.در صورت نیاز به دریافت مشاوره و یا مراجعه به یک پزشک متخصص می توانید با شماره 02144387785 تماس بگیرید.

درمان انحراف ستون فقرات

انحراف ستون فقرات یعنی خمیدگی غیر طبیعی ستون فقرات به یک طرف که ممکن است در سنین مختلف و به دلایل مختلف اتفاق بیفتد. این بیماری می تواند باعث درد، ضعف، تنفس نامنظم و زیبایی ناپسند بدن شود.

برای درمان انحراف ستون فقرات Spinal deviation، بسته به شدت و علت بیماری، ممکن است از روش های غیر جراحی مانند بریس، فیزیوتراپی، طب سوزنی و ورزش استفاده شود یا از روش های جراحی مانند جراحی دکمپرشن، فیوژن ستون فقرات و سایر گزینه های جراحی بهره برده شود.

علائم انحراف ستون فقرات

انحراف ستون فقرات یعنی خمیدگی غیر طبیعی ستون فقرات به یک طرف که ممکن است در سنین مختلف و به دلایل مختلف اتفاق بیفتد. این بیماری می تواند باعث درد، ضعف، تنفس نامنظم و زیبایی ناپسند بدن شود. برخی از علائم انحراف ستون فقرات Spinal deviation عبارتند از:

• عدم تقارن در شانه ها، تیغه های شانه، باسن ها یا دنده ها
• قرار نگرفتن سر در مرکز بدن
• کج شدن بدن به یک طرف
• درد، سوزش، مور مورد، ضعف یا کاهش حس در ناحیه متاثره
• تغییر در راه رفتن یا تعادل
• تنفس نامنظم یا سریع خسته شدن

برای تشخیص دقیق انحراف ستون فقرات، بهتر است به پزشک مراجعه کنید و از انجام معاینات فیزیکی و تصویربرداری استفاده کنید.

عوامل موثر در ایجاد انحراف ستون فقرات

همانطور که گفتیم، انحراف ستون فقرات Spinal deviation یعنی خمیدگی غیر طبیعی ستون فقرات به یک طرف که ممکن است در سنین مختلف و به دلایل مختلف اتفاق بیفتد. این بیماری می تواند باعث درد، ضعف، تنفس نامنظم و زیبایی ناپسند بدن شود. برخی از عواملی که می توانند به انحراف ستون فقرات کمک کنند عبارتند از:

• عوامل ژنتیکی: برخی از افراد به دلیل وجود ژن های خاصی در خانواده شان، بیشتر در معرض ابتلا به انحراف ستون فقرات هستند. این ژنها ممکن است باعث تغییرات در رشد، ساختار و تعادل ستون فقرات شوند.
• عوامل جنسیتی: براساس آمار، دختران بیشتر از پسران به انحراف ستون فقرات مبتلا میشوند.
• علت دقیق این تفاوت مشخص نیست، اما برخی از فرضیات مربوط به تاثیر هورمونها، رشد سریعتر و شدت بیشتر انحراف در دختران است.
• عوامل سنی: انحراف ستون فقرات معمولاً در دوران رشد و نوجوانی شروع میشود و با افزایش سن بیشتر میشود.
• این به این دلیل است که ستون فقرات در این دورهها در حال تغییر و تکامل است و ممکن است به دلایل مختلف به یک طرف خم شود.
•  عوامل بیماری های همراه: برخی از بیماری های عصبی، عضلانی، استخوانی یا رشدی میتوانند باعث انحراف ستون فقرات شوند.

• برای مثال، فلج مغزی، دیستروفی عضلانی، سندرم مارفان، بیماری شوئرمن و سنگ کلیه از جمله این بیماریها هستند.

عادات زندگی: برخی از عادات، فعالیت ها و شرایط زندگی می توانند به انحراف ستون فقرات Spinal deviation کمک کنند. برای مثال، بد نشستن، نشستن یا ایستادن طولانی مدت، حمل بارهای سنگین، کمبود فعالیت جسمانی، کمبود کلسیم و ویتامین D و آسیب های ناشی از تصادفات یا ورزشها از جمله این عوامل هستند.

برای پیشگیری از انحراف ستون فقرات، باید به موارد زیر توجه کنید:

• از وضعیت های صحیح برای نشستن، ایستادن، خوابیدن و بلند کردن اشیا استفاده کنید
• از فعالیت های جسمانی منظم و متناسب با سن و وضعیت سلامتی خود بپردازید
• از تغذیه سالم و متعادل برای تقویت استخوان ها، ماهیچه ها و بافت های نرم بدن برخوردار شوید.
• از مصرف دخانیات، الکل و مواد مخدر خودداری کنید.
• به پزشک مراجعه کنید و از انجام معاینات و تست های منظم برای تشخیص و درمان به موقع انحراف ستون فقرات Spinal deviation غافل نشوید.

روش های تشخیص انحراف ستون فقرات

انحراف ستون فقرات Spinal deviation یعنی خمیدگی غیر طبیعی ستون فقرات به یک طرف که ممکن است در سنین مختلف و به دلایل مختلف اتفاق بیفتد. این بیماری می تواند باعث درد، ضعف، تنفس نامنظم و زیبایی ناپسند بدن شود. برای تشخیص انحراف ستون فقرات، Spinal deviation پزشک ممکن است از روش های زیر استفاده کند:

معاینه فیزیکی: پزشک با بررسی وضعیت بدن، قامت، تقارن، انحنا و چرخش ستون فقرات و عضلات می تواند علائم انحراف ستون فقرات Spinal deviation را شناسایی کند. برخی از آزمون های معاینه فیزیکی عبارتند از:

آزمون آدامز: پزشک از بیمار می خواهد که با پاهای راست به جلو خم شود و دستهایش را به سمت پایین بگذارد. پزشک با نگاه کردن به ستون فقرات می تواند میزان انحراف و چرخش را اندازه گیری کند.

آزمون سکولیومتر: پزشک از یک دستگاه کوچک به نام سکولیومتر استفاده می کند که روی کمر بیمار قرار می گیرد. این دستگاه میزان انحنای ستون فقرات را در حالت خمیده بیمار نشان می دهد.

آزمون عصبی: پزشک با بررسی عملکرد عصبی بیمار می تواند بفهمد که آیا انحراف ستون فقرات باعث فشار بر روی نخاع یا اعصاب شده است یا خیر. این آزمون شامل بررسی حس، قدرت، حرکت، تعادل و رفلکس های بیمار است.

بررسی های تصویربرداری: پزشک با استفاده از روش های تصویربرداری می تواند شکل، اندازه، موقعیت و زاویه انحراف ستون فقرات را دقیق تر مشاهده و ارزیابی کند. برخی از روش های تصویربرداری عبارتند از:

تصویربرداری با اشعه ایکس: این روش می تواند تصویری از استخوان ها و مهره های ستون فقرات ارائه دهد. پزشک با اندازه گیری زاویه کوبر (Cobb) می تواند میزان انحراف ستون فقرات را تعیین کند.

MRI: این روش می تواند تصویری از بافت های نرم مانند دیسک های بین مهره ای، رباط ها، ماهیچه ها و نخاع ارائه دهد. پزشک با استفاده از این روش می تواند علت انحراف ستون فقرات را بررسی کند و ببیند که آیا بیماری یا آسیبی در این بافت ها وجود دارد یا خیر.

سی تی اسکن: این روش می تواند تصویری با جزئیات بالا از استخوان ها و مهره های ستون فقرات ارائه دهد. پزشک با استفاده از این روش می تواند شکل و ساختار مهره ها را مشاهده کند و ببیند که آیا بدشکلی یا تغییراتی در آنها وجود دارد یا خیر.

درمان بیماری های ستون فقرات

درمان بیماری‌ های ستون فقرات ممکن است با توجه به نوع و شدت بیماری متفاوت باشد. درمان معمولاً شامل موارد زیر است:

1- تغییرات در شیوه زندگی: به‌عنوان مثال، وزن کاهش یافتن، انجام تمرینات استقامتی و تقویتی، همچنین درست نگه داشتن وضعیت بدن در هنگام خواب، نشستن و حرکت.

2- داروها: برخی داروها می‌توانند در کاهش التهاب و درد مرتبط با بیماری‌های ستون فقرات مفید باشند. به‌طور معمول، آنتی‌ التهاب‌ها، آنالژزیک‌ ها و مربوط به درمان بیماری‌ های التهابی استفاده می‌شوند.

3- فیزیوتراپی و توانبخشی: تمرینات فیزیوتراپی می‌تواند به تقویت عضلات و حفظ انعطاف‌پذیری ستون فقرات کمک کند. همچنین، تکنیک‌های ماساژ و حرارت ممکن است در کاهش درد و التهاب موثر باشند.

4- تزریقات: در برخی موارد، تزریقات مواد ضدالتهاب و ستروئیدها می‌تواند برای کنترل درد شدید مورد استفاده قرار گیرد. این تزریقات ممکن است بصورت موضعی یا مستقیماً در خود ستون فقرات انجام شود.

5- جراحی: در موارد شدید بیماری ستون فقرات، جراحی ممکن است الزامی باشد. مانند جراحی لمینکتومی (برداشتن بخشی از لامینا ستون فقرات)، جراحی جایگزینی مفصل ها و یا جراحی استوپادیسکتومی (برداشتن یا ترمیم دیسک خارج شده).

با این حال، قبل از اتخاذ هر گونه تصمیمی درباره درمان بیماری ستون فقرات، توصیه می‌شود با پزشک خود مشورت کنید تا راهنمایی درستی درباره روش مناسب درمان دریافت کنید.

متخصص ستون فقرات

متخصص ستون فقرات کیست؟ متخصص ستون فقرات یا یک پزشک است که در تشخیص و درمان بیماری‌ها و مشکلات مربوط به ستون فقرات (ناحیه پشتی بدن) تخصص دارد. این متخصص می‌تواند در تشخیص و درمان سایر مشکلات استخوانی و عضلانی نیز تخصص داشته باشد.

مشکلاتی که ممکن است یک متخصص ستون فقرات به آن‌ ها مشغول شود، شامل درد ستون فقرات، بیماری‌ های دیسکی (مانند کمرنگشتی و آسیب مغزی)، اسپوندیلوز (ترک اسفنج های استخوانی ستون فقرات)، سکته مغزی و آسیب‌های اسکلتی مانند شکستگی‌ ها، کیست ها و تومورها می‌ باشد.

بهترین متخصص ستون فقرات در تهران

بهترین متخصص ستون فقرات در تهران که در زمینه درمان بیماری های مربوط به ستون فقرات تجربه دارند، عبارتند از:

دکتر شبنم رفیع زاده

دکتر شبنم رفیع زاده دارای مدرک تخصص مغز و اعصاب و ستون فقرات و مدرک تکمیلی اختلالات حافظه از دانشگاه علوم پزشکی تهران است و نماینده پروفسور سمیعی در ایران می باشد.

ایشان در زمینه تشخیص و درمان انواع بیماری مغز و اعصاب مثل بیماری ام اس، پارکیسون، منژیت مغزی، آنورسیم مغزی، فشار مغز، انسفالیت مغز، هیدروسفالی، سرطان مغز، زوال عقل، دو بینی چشم و همچنین درمان های جدید سردردهای شدید و مقاوم میگرن و همچنین ارائه درمان های جدید و کنترل صرع و تست های تخصصی حافظه و نوار مغز و نوار عصب و عضله فعالیت دارند. ایشان به عنوان یکی از بهترین متخصص ستون فقرات در تهران و درمانگر انحراف ستون فقرات فعالیت دارند.

دکتر مهسا موسوی

یکی دیگر از بهترین متخصص ستون فقرات Spinal deviation در تهران دکتر مهسا موسوی است که دارای بورد تخصصی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی تهران است و در کلینیک ویستان، کلینیک تخصصی مغز و اعصاب غرب تهران، مشغول به کار است.

ایشان در زمینه تشخیص و درمان انواع بیماری های مغز و اعصاب مثل ام اس، پارکینسون، منژیت مغزی، آنورسیم مغزی، فشار مغز، انسفالیت مغز Brain encephalitis ، هیدروسفالی، سرطان مغز، زوال عقل، دو بینی چشم و همچنین درمان های جدید سردردهای شدید و مقاوم میگرن و همچنین ارائه درمان های جدید و کنترل صرع و تست های تخصصی حافظه و نوار مغز EEG و نوار عصب و عضله EMG فعالیت دارند.

دکتر شهربانو کاظمی

از جمله بهترین متخصص ستون فقرات در تهران دکتر شهربانو کاظمی است که متخصص طب فیزیکی و توانبخشی ستون فقرات و نوار عصب و عضله هستند و در کلینیک تخصصی مغز و اعصاب جنوب تهران، مشغول به کار است.

دکتر کاظمی در رشته های پزشکی خاصی همچون درمان دردهای عضلانی اسکلتی مثل کمر درد، درد گردن، دردهای مفصلی، منیپولیشن (حرکت درمانی)، شانه منجمد، آرتروز زانو، درمان مشکلات پا و تجویز کفی، طب سوزنی، تزریق داخل مفصل، منیپولیشن کوکسیکس (جا انداختن دنبالچه) و همچنین درمان انحراف ستون فقرات Spinal deviation فعالیت دارند.